Miasto skrywało skarby faraonów. Kataklizm uwięził je w morzu

Tonis jest legendarnym miastem, które zniknęło z powierzchni ziemi. Grecy nazywali je Heraklejonem i przez kilkaset lat uważali za największy port morski starożytnego Egiptu.

Status ten Tonis zaczęło tracić dopiero za czasów Aleksandra Wielkiego. Wtedy w jego pobliżu powstała Aleksandria, ale dzieła zniszczenia dokonało Morze Śródziemne.

Po raz pierwszy wkroczyło ono do miasta w postaci trzęsieni ziemi w II wieku p.n.e. Wywołało ono potężne fale pływowe, a woda zatopiła wtedy rozciągający się na 110 km obszar Delty Nilu.

W wyniku tych wydarzeń miasto Tonis zostało zniszczone. Powódź nie tylko zdewastowała jego infrastrukturę: ponad połowa jego zabudowań została zepchnięta w morskie głębiny i nigdy z nich nie wydobyła.

Pozostałości miasta zniknęły ostatecznie pod wodą w VIII wieku i w takim stanie pozostawało ono legendą aż do 2000 roku. Wtedy na ruiny starożytnego portu trafili podmorscy archeolodzy, którzy badają ten obszar do dziś.

Zobacz także: Sięgnęli morskiego dna. Znaleźli coś, czego wcześniej nikt nie widział

Podwodne ruiny chroni bowiem nie tylko słona woda. Miasto osłania też gruba na kilka metrów warstwa mułu, a badający je archeolodzy muszą korzystać ze sprzętu radarowego, zdolnego do pracy pod wodą.

Z takim zaopatrzeniem udali się ku południowej części miasta. Morze uwięziło ją w głębinach już ponad 2 tys. lat temu i jej poznanie jest szczególnie skomplikowane.

Okazało się, że ekspedycja była warta trudu. Pokryte mułem, potężne bloki są pozostałością świątyni Amona.

Zobacz także: Potwory z głębin. Najnowsze odkrycie wstrząsnęło naukowcami

Bóg ten był uosobieniem życiodajnych elementów natury. Władał powietrzem i wiatrem, a swoje zadowolenie objawiał obfitymi plonami oraz płodnością zwierząt i ludzi.

W portowej świątyni można więc było liczyć na dary dziękczynne, stanowiące rękojmię dobrych kontaktów. Łaskawy Amon dostawał w Tonis wszystko, co najlepsze, i to na niebywałą skalę.

Na tamtejszy skarb składa się liczna złota biżuteria, srebrne instrumenty muzyczne oraz naczynia z cennego alabastru. Według badaczy portową świątynię musieli odwiedzać egipscy władcy.

Drogocenne przedmioty nie są jedyną wydartą morzu tajemnicą starożytnego miasta. W pobliżu pozostałości świątyni Amona archeolodzy natknęli się także na sanktuarium greckiej bogini Afrodyty.

Znalazły się tam przedmioty z brązu oraz ceramika, ale sam kult Afrodyty oznacza coś jeszcze. W egipskim Tonis Grecy byli na tyle zadomowieni, że mieszkali tam na stałe.

Według archeologów działo się tak za czasów faraonów z dynastii Saitow (w latach 664–526 p.n.e.), a przybysze z Peloponezu nie bywali tam wtedy tylko dla handlu. W Morzu Śródziemnym spoczywają także pozostałości greckiego uzbrojenia. Grecy pracowali dla Egipcjan także jako najemnicy i to bardzo istotni.

Bronili wrót egipskiego królestwa, zajmując się ochroną najważniejszego szlaku handlowego owych czasów. Strzegli między innymi Konopskiej Odnogi Nilu.

Zanikła ona w okresie Bizancjum, ale w okresie swojej świetności była jednak szeroka na dwa metry i głęboka na pięć metrów. Stanowiła najwygodniejszą drogę żeglugową, pozwalającą na transport towarowy pomiędzy Egiptem, a basenem Morza Śródziemnego.

Zobacz także: Zagadka rozwiązana. Naukowcy głowili się nad nią ponad 100 lat