o2-logo
Sprawdzamy pogodę dla Ciebie...
  • Quizy
Wróć na

5 największych wynalazków średniowiecza. Bez nich świat byłby inny

16
Podziel się

Epoka zacofania i stagnacji? Nic z tych rzeczy. W rzekomych „ciemnych wiekach” dokonano setek przełomowych odkryć. Niektóre z tych innowacji na zawsze zmieniły dzieje świata.

5 największych wynalazków średniowiecza. Bez nich świat byłby inny
(lic. CC BY-SA 4.0, Andrew Shiwa)
bDJNUYCZ

Na ostatnim miejscu – Proch strzelniczy

Broń palna kojarzy się z epoką nowożytną. Wynalazek, który do dzisiaj kreuje obraz wojskowości, pochodzi jednak ze średniowiecza. Proch, odkryty w Chinach, dotarł do Europy najprawdopodobniej w XIV stuleciu. Z roku 1326 pochodzi angielski traktat naukowy, w którym zamieszczono najstarszą rycinę armaty. W tym samym roku dokonano też zakupu metalowych dział i pocisków na potrzeby obrony Florencji.

W ciągu kilku dekad działa stały się nieodłącznym elementem sztuki wojennej. Już w latach 60. XIV wieku we Włoszech zaczęto też eksperymentować z ręczną bronią palną. W roku 1410, tym samym w którym stoczono bitwę pod Grunwaldem, książę Burgundii dysponował podobno czterema tysiącami arkebuzów. A w połowie XV wieku broni palnej używano w każdej armii na kontynencie.

bDJNUYDb

Miejsce czwarte – Nowoczesne rolnictwo

Według popularnej hipotezy, którą zaproponował profesor Lynn White, około roku tysięcznego Europę ogarnęła gospodarcza rewolucja. Zdaniem nagradzanego badacza z Princeton to wtedy doszło do radykalnych przemian, które popchnęły kontynent ku nowoczesności. Na ich skutek obszar Morza Śródziemnego stracił prymat, a w siłę zaczęły rosnąć kraje północnej Europy, przyszłe globalne mocarstwa. White uważał, że postęp wynikał ściśle z innowacji w rolnictwie.

Właśnie około roku tysięcznego upowszechnił się nowy sposób uprawy ziemi – tak zwana trójpolówka. System ten zwiększył uzyskiwane plony o trzydzieści procent i znacząco ograniczył ryzyko głodu. Co więcej na przełomie tysiącleci wprowadzono nowe formy uprzęży oraz ciężkie pługi pozwalające uprawiać pola, które wcześniej były bezwartościowe.

bDJNUYDh

W rzeczywistości rewolucja była bardziej rozciągnięta w czasie i trudniejsza, niż wyobrażał sobie White. Nie ulega jednak wątpliwości, że rolnicze innowacje zupełnie zmieniły jakość życia mieszkańców Starego Kontynentu. I pozwoliły Europie zacząć się bogacić.

Miejsce trzecie – Okulary

Starożytność znała szkło, ale dopiero w średniowieczu dokonano innowacji, które pozwoliły uczynić z niego jeden z najważniejszych materiałów znanych człowiekowi. Najpóźniej w XIII wieku podjęto produkcję szklanych luster. Za ich sprawą Europejczycy mogli po raz pierwszy zobaczyć swoje w pełni wyraźne odbicia. Zmieniło się podejście do tożsamości i indywidualizmu. Człowiek wreszcie wiedział co ma na myśli, gdy mówi „ja”.

Innowacje w produkcji przezroczystych szyb okiennych wpłynęły na budownictwo, a technika produkcji witraży – na sztukę. Za sprawą ulepszonego szkła rozwijały się medycyna i technika.

bDJNUYDi

Chyba największe znaczenie miał jednak wynalazek okularów. Pierwsze zrobiono prawdopodobnie około roku 1280. A trzy dekady później, jak podaje Norman Davies, własną parę nosił nawet niemiecki cesarz Henryk VII. Dzięki okularom krótkowzroczność, będąca nieodłącznym efektem obcowania z księgami, przestała hamować rozwój nauki. Znaczenie tego wynalazku doceni każdy, kto dzisiaj nosi okulary bądź soczewki kontaktowe, a więc nawet półtora miliarda osób na świecie.

Miejsce drugie – Mechaniczny zegar

U zarania średniowiecza nie istniały precyzyjne narzędzia pozwalające odmierzać dłuższe odcinki czasu. Były wprawdzie zegary wodne i słoneczne, ale na przykład klepsydry pojawiły się dopiero w tych ponoć ciemnych wiekach.

Nic dziwnego, że do upływu czasu podchodzono z o wiele większą swobodą niż dzisiaj. Istnieją średniowieczne teksty tłumaczące, że godzina to po prostu czas potrzebny do przejścia pieszo dwóch mil w lecie bądź trzech – zimą. Ewentualnie był to czas równy temu, którego było trzeba na przeczytanie sześciu biblijnych psalmów.

bDJNUYDj

Większa dokładność wymagała zegarów mechanicznych. Projektowano je już w wieku XIII, ale pierwsze próby, o których można z całą pewnością powiedzieć, że przyniosły skutek, to dopiero stulecie czternaste.

Wybitny mediewista Jacques Le Goff podkreślał, że zegary zmieniły samą ideę czasu. Pozwalały odmierzać godziny pracy i na nowo zorganizowały życie miast. Fakt, że dzisiaj wszyscy za czymś pędzimy i że w XXI wieku liczy się każda minuta, to niewątpliwe dziedzictwo średniowiecza.

Miejsce pierwsze – Prasa drukarska

Średniowieczne księgi były towarem luksusowym i trudno dostępnym. W sytuacji, gdy każdy tekst wymagał ręcznego przepisywania, wiedza rozprzestrzeniała się w żółwim tempie, a te same dzieła istniały w dziesiątkach wersji: różniących się szczegółami lub wypełnionych niezamierzonymi błędami skrybów. Dopiero druk sprawił, że informacja mogła dotrzeć do każdego i to w tej samej formie, w jakiej powstała.

bDJNUYDk

Około 1450 roku w Moguncji rozpoczęła działalność pierwsza drukarnia książek zorganizowana przez Johanna Gutenberga. Zdaniem niektórych historyków właśnie w tamtej chwili dobiegło końca średniowiecze.

To tylko niektóre z kluczowych wynalazków tej epoki. Lista równie dobrze mogłaby zawierać ich nie pięć, ale i pięćdziesiąt. Które twoim zdaniem niesłusznie pominąłem? I jaka innowacja powinna zająć pierwsze miejsce?

Kamil Janicki - Historyk i pisarz. Autor książek takich jak "Damy polskiego imperium", "Epoka hipokryzji", "Epoka milczenia" czy "Damy złotego wieku". A od niedawna także redaktor naczelny WielkiejHISTORII.

bDJNUYDC
KOMENTARZE
(16)
maG
2 lata temu
Prawda jest taka ze w histotii to Chinczycy wynalezli wiekszosc przelomowych wynalazkow…( proch, kusze, bron palna i td. )
Ole
2 lata temu
A dzisiaj mohier z for wynalazł kamień do kiszenia kapusty
mirasowo43
2 lata temu
KK na terenach Polski zniszczył wszelkie zródła wiedzy o pochodzeniu Słowian my dzieki KK wierzymy w Polske na bagnach i w lasach
bDJNUYDD
CNNNC
2 lata temu
W 1410 roku wojska krola Jagielly rozlozyly wczesniej zbudowany w wielkiej tajemnicy most pontonowy przez Wisle . 500 metrow mostu w ciagu 12 godzin . Deska pasowala do deski . lodz do lodzi
Jolka
2 lata temu
Bzdety.
Najnowsze komentarze (16)
Twój nick
2 lata temu
prawda jest taka, że za wszystkimi tymi wynalazkami stoi prezio. on to wszystko odkrył, wynalazł i tak w ogóle.
ehh
2 lata temu
Wynalezienie druku jest uważane jako wydarzenie kończące średniowiecze. Swoją drogą, średniowiecze ciągnęło się od 476 r. (upadek Cesarstwa Zachodniorzymskiego), więc średniowiecze to były definitywnie ciemne wieki. Większość rzeczy o których jest mowa, miała miejsce u prawie schyłku średniowiecza :)
MISIEK
2 lata temu
Proch wymyślili Chińczycy, druk na wymyślonym w Chinach papierze za pomocą kamiennych stempli wymyślono w Chinach. Także, zegar mechaniczny wymyślił Yi Xing .
Mario
2 lata temu
Taa.. były to wieki ciemne bo nie ma wielu zapisków o tamtych czasach by rozjaśnić naszą wiedzę. Nie dlatego bo byli ciemnymi tłukami. Co prawda zabobony i ślepa wiara w kościół raczej nie przyślieszyły rozwoju nauki
hmm...
2 lata temu
Niestety, świat się rozwija i delikatnieje, a wtedy przychodzi "dobra zmiana" co za pomocą pałki i kamieni zrównuje wszystko do gołej ziemi.
PolskieZoo
2 lata temu
Katolicy wynalezli żyda na boga
Reynevan4
2 lata temu
Tyle, że większość z tych wynalazków zawdzięczamy Chińczykom i Arabom, a część z nich była ponownym odkryciem wynalazków starożytnych. Chrzesiujaństwo rzeczywiście pogrążyło Europę w ciemnocie i zacofaniu. Zadziwiające, jak szybko, "miłujący pokój" chrześcijanie, przyswajali wynalazki służące zabijaniu ludzi. Natomiast kanalizacja i wodociągi porównywalne ze starożytnymi zaczęły się pojawiać dopiero w XVI, XVII wieku.
Jolka
2 lata temu
Bzdety.
bDJNUYDv
Jurek
2 lata temu
To nieprawda. To działacze ukochanej parti pis wynaleźli.
CNNNC
2 lata temu
W 1410 roku wojska krola Jagielly rozlozyly wczesniej zbudowany w wielkiej tajemnicy most pontonowy przez Wisle . 500 metrow mostu w ciagu 12 godzin . Deska pasowala do deski . lodz do lodzi
Zwierzak
2 lata temu
Co wynalazło LGBTQ +?
mirasowo43
2 lata temu
KK na terenach Polski zniszczył wszelkie zródła wiedzy o pochodzeniu Słowian my dzieki KK wierzymy w Polske na bagnach i w lasach
....
2 lata temu
Eureka.
Ole
2 lata temu
A dzisiaj mohier z for wynalazł kamień do kiszenia kapusty
Wystąpił problem z wyświetleniem strony Kliknij tutaj, aby wyświetlić