Olej roślinny najmocniej w górę. Wskazano przyczynę

• Tłuszcze podrożały rok do roku o 11,9 proc., a sam olej o 16,2 proc.
• Eksperci wskazują na niedobór rzepaku i presję kosztową w przemyśle.
• Spadły ceny warzyw, karm dla zwierząt i artykułów dla dzieci.

We wrześniu na rynku detalicznym najmocniej poszły w górę ceny tłuszczów. Jak podaje Polska Agencja Prasowa, powołując się na raport UCE Research i Uniwersytetu WSB Merito, kluczowy wpływ miał olej roślinny, który rok do roku zdrożał o 16,2 proc. Autorzy badania zebrali ponad 93 tys. cen z 61 sieci handlowych, obejmując dyskonty, hipermarkety, supermarkety, convenience oraz cash&carry.

Eksperci tłumaczą, że na podwyżki działa mniejsza podaż surowca. Dr Agnieszka Łopatka z Uniwersytetu WSB Merito zwraca uwagę na deficyt rzepaku w nadchodzącym sezonie 2025/2026.

Branża zmaga się z niedoborem oleju, mimo że krajowe tłocznie dysponują zdolnościami przerobowymi przekraczającymi 4 mln ton nasion rzepaku rocznie. W sezonie 2025/2026 deficyt ma sięgnąć co najmniej 0,5 mln ton, co negatywnie wpłynie na działalność krajowych zakładów tłuszczowych oraz przyczynia się do wzrostu cen wyrobów olejowych - wskazała ekspertka, cytowan przez PAP.

W ujęciu kategorii tłuszcze były droższe średnio o 11,9 proc. rok do roku. Miesiąc wcześniej dynamika sięgała 17,7 proc., ale wtedy najmocniej podbiła ją margaryna do pieczenia. Tym razem prym wiedzie olej. To istotna informacja dla kupujących, bo wpływa na koszyk podstawowych produktów i ceny gotowych wyrobów spożywczych.

Na drugim miejscu rankingu wzrostów znalazła się chemia gospodarcza z wynikiem 7,7 proc. rok do roku. Dr Łopatka wiąże zmianę z sezonowością i kosztami. - Taka różnica wynika z sezonowości. W wakacje popyt na wiele tego typu produktów był niższy, a promocje tymczasowo obniżały ceny. We wrześniu powróciła silna presja cenowa, związana z rosnącymi kosztami produkcji i logistyki, co przełożyło się na skokowy wzrost dynamiki cen — oceniła.

Napoje bezalkoholowe podrożały o 7,4 proc. rok do roku. Badanie przypisuje to rynkowej dominacji kilku globalnych koncernów i powrotowi cen po letnich wyprzedażach. Dr Robert Orpych z Uniwersytetu WSB Merito dodał: "W sierpniu detaliści wyprzedawali zapasy przed końcem sezonu. We wrześniu powrócili do cen jesiennych" - zauważył ekspert.

Na czwartej pozycji uplasowały się używki ze wzrostem 7,1 proc. rok do roku. Średnią windują zwłaszcza kawa mielona i rozpuszczalna, odpowiednio o 36,1 proc. i 23,7 proc. Mięso zdrożało o 6,7 proc., co autorzy łączą z kosztami pasz, energii i transportu. Dr Łopatka podkreśla również wpływ chorób drobiu na ceny kurczaka. Nabiał wzrósł o 6,4 proc., a w tej grupie mocno podbiły ceny jaja, droższe o 27,3 proc.

W górę poszły też owoce (o 6,2 proc.), środki higieny osobistej (6,2 proc.), pieczywo (6 proc.), produkty sypkie jak cukier i mąka (4,9 proc.), wędliny (4,9 proc.), dodatki spożywcze (4,5 proc.), ryby (3,8 proc.) oraz słodycze i desery (2,5 proc.). Na minusie znalazły się karmy dla zwierząt (spadek o 1,9 proc.), warzywa (o 1,5 proc.) i artykuły dla dzieci (o 0,9 proc.). To krótkie oddechy dla części domowych budżetów.

Badanie "Indeks cen w sklepach detalicznych" UCE Research i Uniwersytetu WSB Merito zestawia dane z 43,8 tys. sklepów. Wyniki sugerują utrzymującą się presję kosztową, a w przypadku oleju dodatkowo ograniczenia podażowe. Dla konsumentów to sygnał, by uważnie śledzić promocje i zmiany w koszyku codziennych zakupów.