Krwawa Wielkanoc. 100 lat temu wybuchło powstanie w Irlandii
Powstanie wielkanocne
Jak co roku podczas Wielkiego Tygodnia Irlandczycy obchodzą uroczystości upamiętniające wybuch powstania wielkanocnego. Tegoroczne święta są jednak wyjątkowe, ponieważ znaczą setną rocznicę niezwykle ważnego wydarzenia dla wszystkich Irlandczyków. Powstanie w 1916 r. kosztowało życie około 500 osób, z czego 54% ofiar stanowiła ludność cywilna, 30% - brytyjscy żołnierze, a zaledwie 16% - irlandzcy powstańcy.
Walka o niepodległość
Powstanie rozpoczęło się 24 kwietnia 1916 r. w drugi dzień świąt wielkanocnych. Jego bez pośrednim celem było uczynienie z Irlandii republiki niepodległej rządom Wielkiej Brytanii, która w tym czasie była silnie zaangażowana w działania wojenne na frontach I wojny światowej. Irlandzcy Ochotnicy wraz z siłami socjalistycznej Armii Obywatelskiej Jamesa Connolly’ego zajęli w Dublinie kilka budynków, z których najważniejszy był gmach poczty.
Dublin przeciw powstańcom
Mieszkańcy Dublina nie poparli wystąpienia dwóch tysięcy powstańców. Toczące się w kluczowych punktach miasta walki z brytyjską armią trwały 6 dni i doprowadziły do dużych zniszczeń. Szczególnie ucierpiał gmach poczty ostrzelany przez Brytyjczyków. Dublińczycy uznali powstańców za winnych zdemolowania ich ukochanego miasta.
16 egzekucji
Powstańcy skapitulowali po sześciu dniach walk. Zostali aresztowani przez Brytyjczyków, którzy postanowili stracić 16 przywódców powstania, w tym Jamesa Connolly i Patricka Pearse'a, okrzykniętego wcześniej prezydentem niepodległej Irlandii. Okazało się jednak, że egzekucje wywołały ogromne poruszenie nie tylko w Irlandii, ale również w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii, przyczyniając się do nagłego wzrostu sympatii dla radykalnych ugrupowań.
Sinn Féin
Działający po omacku Brytyjczycy dokonywali aresztowań osób, które nie były w żaden sposób związane z powstaniem. Dzięki tym działaniom Irlandczycy zaczęli masowo popierać partię Sinn Féin, która stała się głównym celem represji. Partia wygrała wybory do brytyjskiego parlamentu w grudniu 1918 r., by już miesiąc później ogłosić deklarację niepodległości Irlandii.
IRA
