Bezpieczny pokój zamiast schronu? Izraelski mamad inspiracją dla polskich domów

• Eksperci proponują "mamad", czyli wzmocniony pokój, jako tańszą i prostszą alternatywę dla schronu.
• Koszt przydomowego schronu to ok. 350–400 tys. zł; bezpieczny pokój w nowym domu może kosztować 40–70 tys. zł.
• Priorytetem są podstawy: zapasy wody i żywności oraz porządna apteczka do tamowania krwotoków.

Rosnące napięcia międzynarodowe podbijają zainteresowanie budownictwem ochronnym. Po inwentaryzacji z 2023 r. w Polsce wykazano ponad 300 tys. miejsc w schronach oraz dziesiątki milionów w miejscach doraźnego schronienia, ale eksperci alarmują o brakach jakościowych. Aleksander Fiedorek ze stowarzyszenia Instytut Budownictwa Ochronnego w rozmowie z Interią podkreśla duże zainteresowanie prywatnymi rozwiązaniami, a jednocześnie wysokie koszty pełnoprawnych schronów spełniających wymogi techniczne.

Główny fakt dotyczy alternatywy dla klasycznego schronu: wzmocnionego pokoju znanego z Izraela jako "mamad”. Instruktor survivalu i ratownik Paweł Frankowski wyjaśnia, że to dedykowane pomieszczenie o wzmocnionej konstrukcji i wyposażeniu. Taki pokój ma chronić przede wszystkim przed falą uderzeniową i odłamkami, gdy eksplozja nastąpi w pewnym oddaleniu od budynku. Wskazuje też na aspekt psychologiczny: stałe użytkowanie tego pokoju ułatwia reakcję w sytuacji alarmu, co jest ważne zwłaszcza dla dzieci i seniorów.

Rozwinięcie koncepcji obejmuje konkretne rozwiązania konstrukcyjne. Frankowski wskazuje na żelbet o grubości ok. 20–30 cm, stalowe, gazoszczelne drzwi odporne na falę uderzeniową oraz solidne okno z możliwością osłonięcia stalową płytą od zewnątrz. W codziennym życiu pokój może pełnić funkcję biura, siłowni czy zwykłego pokoju, co zwiększa jego dostępność w kryzysie. W Izraelu wymóg posiadania takiego pomieszczenia obowiązuje w nowych budynkach od 1992 r., funkcjonują też rozwiązania wspólne dla pięter czy instytucji.

Ciekawostką są szczegółowe wyliczenia kosztów. Aleksander Fiedorek opisał, że pełnoprawny schron z filtrowentylacją i specjalnym wyposażeniem to wydatek rzędu 350–400 tys. zł przy realizacji przez firmę. Z kolei, jak podaje Paweł Frankowski, włączenie bezpiecznego pokoju do projektu nowego domu może kosztować orientacyjnie 40–70 tys. zł, choć w niektórych przypadkach mniej. W istniejących mieszkaniach pole manewru jest mniejsze, bo każde dołożenie masy obciąża konstrukcję i wymaga nadzoru specjalisty.

Wniosek praktyczny dotyczy aranżacji: nie wieszać ciężkich szafek nad głową, unikać szklanych ram, a meble mocować do ścian lub podłogi. Stabilne elementy i zabezpieczenia zmniejszają ryzyko urazów oraz pożaru. Frankowski zwraca uwagę, że piwnice często mają jedno wejście, co może odciąć drogę ewakuacji. W części sytuacji najlepszym rozwiązaniem pozostaje szybka ewakuacja, a nie przeczekiwanie zagrożenia bez alternatywy wyjścia.

Dodatkowy wątek to fundamenty gotowości domowej. Ekspert rekomenduje wydzielenie miejsca na rotowane zapasy wody i żywności oraz doposażenie porządnej apteczki, która pozwoli zatamować krwotok i udzielić pierwszej pomocy. W kryzysie pomoc sąsiedzka może przesądzić o zdrowiu lub życiu, także wtedy, gdy poszkodowanym nie jest nikt z naszej rodziny. Te działania można wdrożyć od ręki, jeszcze zanim zapadnie decyzja o kosztownych inwestycjach budowlanych.