Coraz więcej ataków na wodociągi. Milionowe inwestycje w bezpieczeństwo

• W branży wodociągowej odnotowano 94 incydenty cyber w 2025 r., wobec 59 incydentów rok wcześniej – podał resort cyfryzacji w oświadczeniu dla "Pulsu Biznesu".
• Rząd zwiększył budżet programu "Cyberbezpieczne wodociągi" do 625 mln zł, finansując 688 projektów.
• Część obiektów wciąż ma słabe zabezpieczenia fizyczne, a incydenty dotyczyły m.in. manipulacji parametrami instalacji.

Rosnąca liczba ataków – fizycznych i cybernetycznych – uderza w infrastrukturę wodno-kanalizacyjną. Jak opisuje "Puls Biznesu" cytowany przez PAP, branża mierzy się z realnym ryzykiem przerw w dostawach oraz zagrożeniem dla środowiska. Resort cyfryzacji przekazał, że w 2025 r. Krajowy Zespół Reagowania na Incydenty Bezpieczeństwa Komputerowego NASK obsłużył 94 sprawy w tym sektorze. Dla porównania w 2024 r. było ich 59. To pokazuje wyraźny trend wzrostowy i potrzebę szybkich inwestycji.

Jednym z najbardziej niepokojących przypadków było przejęcie panelu sterowania w oczyszczalni ścieków w Chodaczowie. Prorosyjska grupa hakerska opublikowała nagranie z incydentu, w którym zmieniono parametry technologiczne, w tym poziom ścieków w reaktorach. Pracownicy zareagowali szybko i przywrócili ustawienia, co zapobiegło negatywnym skutkom ataku. Do manipulowania parametrami dochodziło też w Małdytach, Sierakowie i Tolkmicku, co potwierdza wrażliwość lokalnych instalacji na cyberataki i błędy w nadzorze.

Na słabości wskazują również zdarzenia na terenie zakładów. W ubiegłym roku dwóch cudzoziemców sforsowało ogrodzenie Zakładu Uzdatniania Wody Bielany, który zaopatruje w wodę mieszkańców Krakowa. Monitoring pokazał, że przebywali na terenie obiektu i wykonywali zdjęcia. Mężczyzn zatrzymała ochrona, przekazując ich następnie policji.

Rząd odpowiada na zagrożenia programem "Cyberbezpieczne wodociągi", finansowanym z KPO. Jak podaje "Puls Biznesu", pierwotna pula nieco ponad 300 mln zł została zwiększona do 625 mln zł. Środki przyznano na 688 projektów, a łączna wartość złożonych wniosków sięgnęła 724 mln zł. Dla 71 pozytywnie ocenionych projektów zabrakło pieniędzy, co wskazuje, że potrzeby inwestycyjne są większe niż dostępne finansowanie. Program ma poprawić ochronę zarówno systemów OT i IT, jak i elementów infrastruktury terenowej. Bartosz Pastuszka, prezes firmy NaviRisk, mówi o rozminięciu się procedur z codziennością i przestarzałym monitoringu.

W wielu zakładach wodno-kanalizacyjnych teoretycznie obowiązują procedury dotyczące bezpieczeństwa, ale w praktyce główną osobą, która ma je zapewnić, jest pracownik portierni. W niektórych firmach były kamery zainstalowane w latach 90. XX wieku, a jakość obrazu z nich była bardzo słaba. Część kamer była źle umiejscowiona, więc nagrania nie pozwalały na identyfikację osób. Gdyby na teren zakładu wszedł ktoś nieuprawniony, policja czy prokuratura nie miałaby z tych nagrań żadnego pożytku — powiedział Bartosz Pastuszka, prezes NaviRisk, cytowany przez „Puls Biznesu”.

Eksperci wskazują jednak na jeden atut obecnego systemu. Jak czytamy w "Pulsie Biznesu”, rozproszenie ujęć wody w wielu zakładach zwiększa odporność – w razie skażenia jednego źródła można oprzeć się na innych. To nie zastąpi modernizacji ochrony, ale ogranicza ryzyko poważnych przerw w dostawach. W połączeniu z nowymi środkami na "Cyberbezpieczne wodociągi" może to w najbliższym czasie poprawić poziom bezpieczeństwa usług komunalnych.