Cypr: unikatowe odkrycie w sanktuarium Apollina. Było ich ponad 20 

• Ponad 20 podstaw posągów wotywnych odkryto w Sanktuarium Apollina we Frangissie, koło Pera Orinis.
• Elementy z okresu archaicznego zachowały pierwotne położenie, co pozwala śledzić dawne praktyki ofiarne.
• Badania prowadzi zespół z uniwersytetów we Frankfurcie i Rostocku; to pierwsze tak jednoznaczne potwierdzenie archaicznej fazy sanktuarium.

W starożytnym Sanktuarium Apollina we Frangissie, niedaleko wsi Pera Orinis na Cyprze, odsłonięto ponad 20 wapiennych podstaw posągów wotywnych z okresu archaicznego. Jak wskazuje serwis wszystkoconajwazniejsze.pl, znalezisko wyróżnia się nie tylko skalą, ale i stanem zachowania – podstawy tkwiły tam, gdzie ustawiono je w starożytności. To cenne źródło wiedzy o dedykacjach składanych w wiejskim miejscu kultu, które funkcjonowało od okresu archaicznego po epokę hellenistyczną.

Odkrycia dokonano podczas piątego sezonu prac badawczych prowadzonych przez niemiecki zespół kierowany przez Matthiasa Recke z Uniwersytetu we Frankfurcie i Philippa Kobuscha z Uniwersytetu w Rostocku. Naukowcy podkreślają, że to pierwsze tak jednoznaczne potwierdzenie, iż sanktuarium działało już w czasach archaicznych (ok. 750–475 r. p.n.e.). Wcześniej na taką chronologię wskazywały jedynie pojedyncze rzeźby i fragmenty ceramiki, które nie dawały pełnego obrazu miejsca kultu.

Kluczowe znaczenie ma fakt, że podstawy zachowały pierwotne położenie. W kilku punktach odsłonięto je nawet ułożone jedna na drugiej, tak by obie dedykacje były widoczne. Badacze widzą w tym pierwszy wyraźny dowód, jak z biegiem lat narastały dedykacje składane w sanktuarium. Analiza warstw wykazała także celowe zasypywanie wcześniejszych darów, by wyrównać teren pod nowe szeregi podstaw, co dokumentuje planową reorganizację przestrzeni.

Jak wskazuje serwis wszystkoconajwazniejsze.pl, część wapiennych baz zachowała stopy posągów, które pierwotnie na nich stały. Odsłonięto także liczne fragmenty cypryjskiej ceramiki z okresu archaicznego. Według ustaleń badaczy to pierwsze na Cyprze tak klarowne świadectwo, że terakotowe statuetki i wotywne posągi nie były jedynie stawiane na ziemi lub w niszach skalnych, ale eksponowano je na specjalnie wykonanych podstawach z wapienia, tworząc uporządkowane układy ofiarne.

Znalezisko zaskakuje również dlatego, że pod koniec XIX w. na tym terenie pracował niemiecki archeolog Max Ohnefalsch-Richter. Analizy wskazują, że ówczesne badania nie dotarły do pełnej warstwy archaicznej – w zsypiskach po dawnych wykopach zidentyfikowano ponad 100 fragmentów późniejszych podstaw. Dzisiejsze prace odsłaniają więc partie stanowiska nietknięte od starożytności, co rzadko zdarza się na tak eksploatowanych miejscach kultu.

Archeolodzy sprawdzają, czy zakrojona na szeroką skalę przebudowa sanktuarium pod koniec okresu archaicznego była reakcją na niszczycielskie wydarzenie, czy wynikała z potrzeby wygospodarowania przestrzeni dla kolejnych ofiar.