Naukowcy wyliczyli. Deszcz w lasach tropikalny "wart" miliardy

• Lasy tropikalne generują opady kluczowe dla rolnictwa i energetyki, wycenione na miliardy dolarów.
• W samej Amazonii wartość tych opadów dla rolnictwa to ok. 20 mld dol. rocznie.
• Wylesianie już obniżyło korzyści z opadów o prawie 5 mld dol. rocznie.

Badanie opisane w piśmie "Communications Earth & Environment" pokazuje, że lasy tropikalne tworzą gigantyczne ilości deszczu, które napędzają rolnictwo i gospodarkę w całych regionach. Jak podaje PAP, zespół University of Leeds połączył dane satelitarne i najnowsze modele klimatyczne, a następnie przełożył efekt opadów na prostą wycenę ekonomiczną. Wychodzi z niej, że jeden hektar lasu w tropikach generuje rocznie ok. 2,4 mln litrów deszczu, czyli objętość olimpijskiego basenu.

Kluczowy wniosek dotyczy brazylijskiej Amazonii. Autorzy szacują, że deszcz wytwarzany przez jej lasy przynosi regionalnemu rolnictwu wartość rzędu 20 mld dol. rocznie. Dla porównania obecne zachęty finansowe do ochrony i odtwarzania tych lasów to tylko ułamek tej kwoty. Mechanizm stoi za ewapotranspiracją: energia słoneczna przenosi wodę z liści do atmosfery, co wzmacnia kontynentalne systemy deszczowe odpowiadające za plony, wodę pitną i energię wodną.

W strefie tropikalnej każdy metr kwadratowy lasu dostarcza ok. 240 litrów opadów rocznie. W Amazonii wskaźnik sięga nawet ok. 300 litrów. Te liczby przekładają się bezpośrednio na zapotrzebowanie upraw. Bawełna zużywa 607 litrów na metr kwadratowy, co odpowiada deszczowi generowanemu przez dwa metry kwadratowe nienaruszonego lasu. Z kolei soja potrzebuje 501 litrów, czyli efektu ok. 1,7 m kw. lasu. Takie porównania pokazują, że same plantacje nie utrzymają wymaganej wilgoci bez wystarczająco dużych, zdrowych kompleksów leśnych w otoczeniu.

Według naukowców utrata ok. 80 mln hektarów Amazonii w ostatnich dekadach zmniejszyła korzyści z generowania opadów o prawie 5 mld dol. rocznie. To uderza w bezpieczeństwo żywnościowe, wodne i w produkcję energii wodnej. W Brazylii ok. 85 proc. rolnictwa zależy od deszczu, a niższe opady i opóźniające się pory deszczowe już odbijają się na plonach soi i kukurydzy w regionach silnie dotkniętych wylesianiem. Ograniczenie lasów osłabia też zdolność pozostałych ekosystemów do magazynowania dwutlenku węgla, co łączy presję klimatyczną z ryzykiem gospodarczym.

Wylesianie lasów tropikalnych nasila się, pomimo międzynarodowych wysiłków na rzecz powstrzymania ich utraty. Nasza praca podkreśla kluczową rolę lasów tropikalnych w powstawaniu deszczu. Szacujemy, że sama Amazonia generuje opady deszczu o wartości 20 miliardów dolarów rocznie. Udowodnienie korzyści finansowych, jakie zapewniają lasy tropikalne, przyciągnie inwestycje i wzmocni argumenty za ochroną lasów - powiedziała główna autorka, dr Jess Baker z Wydziału Ziemi, Środowiska i Zrównoważonego Rozwoju University of Leeds.

Autorzy podkreślają, że mimo deklaracji o końcu wylesiania do 2030 r., utrata lasów w tropikach nie zwalnia. Ich zdaniem nieuwzględnianie wartości wytwarzanych opadów w ramach przepisów i rachunków ekonomicznych osłabia jeden z najbardziej praktycznych argumentów za ochroną lasów. Włączenie tej wyceny do instrumentów polityki rolnej, wodnej i energetycznej może skorygować bodźce rynkowe i lepiej zabezpieczyć rolnictwo zależne od deszczu, transport rzeczny oraz produkcję energii wodnej.

Źródło: PAP