Neandertalczycy polowali na żółwie. Naukowcy ujawniają zaskakujący powód

• Badacze z MONREPOS/LEIZA, Uniwersytetu w Moguncji i w Lejdzie opisali 92 fragmenty skorup żółwi z Neumark-Nord.
• Ślady cięć i czyszczenia świadczą o obróbce pancerzy, najpewniej na pojemniki lub czerpaki.
• Według PAP wyniki opublikowano w Scientific Reports; żółwie nie były kluczowym źródłem pożywienia.

Najnowsza analiza materiałów z paleolitycznego stanowiska Neumark-Nord w Saksonii-Anhalt odsłania kolejny element codzienności neandertalczyków. Jak podaje Polska Agencja Prasowa, międzynarodowy zespół archeologów zbadał fragmenty pancerzy europejskich żółwi błotnych sprzed ok. 125 tys. lat. Badacze wykorzystali m.in. wysokorozdzielcze skanowanie 3D, by odczytać ślady obróbki skorupek i zrekonstruować ich późniejsze użycie.

Główny wniosek z badań jest zaskakujący: żółwie nie trafiały przede wszystkim na ognisko, lecz do warsztatu. Zespół kierowany przez prof. Sabine Gaudzinski-Windheuser (Uniwersytet Jana Gutenberga w Moguncji, MONREPOS/LEIZA), we współpracy z dr. Lutzem Kindlerem (MONREPOS/LEIZA) i prof. Willem Roebroeksem (Uniwersytet w Lejdzie), wykazał, że na wewnętrznych powierzchniach wielu z 92 fragmentów widać ślady cięć i dokładnego czyszczenia. To wskazuje na staranną oprawę gadów i ponowne wykorzystanie pancerzy jako niewielkich pojemników lub narzędzi przypominających czerpaki.

Nasze dane dostarczają pierwszych dowodów na to, że neandertalczycy polowali i przetwarzali żółwie także na północ od Alp, poza regionem śródziemnomorskim — powiedziała prof. Gaudzinski-Windheuser.

Badacze sugerują, że żółwi nie traktowano jako źródła pożywienia. - Możemy to praktycznie wykluczyć, biorąc pod uwagę obfitość szczątków dużych zwierząt o wysokiej wartości energetycznej na tym stanowisku - powiedziała Gaudzinski-Windheuser. Badaczka zwraca uwagę na przewagę praktyczną: żółwie błotne są łatwe do schwytania, nawet przez dzieci, a ich skorupy można przerobić na użyteczne akcesoria. Taki wybór wpisuje się w szeroki repertuar technik przetrwania, który nie ograniczał się do maksymalizacji kalorii.

Według uczonych żółwie, choć mają niską wartość odżywczą, stanowiły łatwo dostępny zasób materiału. Skorupy można było przekształcić w proste pojemniki lub czerpaki, a sama praktyka polowań mogła pełnić także funkcje edukacyjne w grupie. Z badań nad późniejszymi społecznościami wiadomo, że na żółwie polowano również dla smaku lub przypisywanych im właściwości leczniczych, co autorzy dopuszczają jako możliwy motyw. Kluczowy pozostaje jednak wniosek o złożoności zachowań.

Nasze obecne wyniki rzucają nowe światło na ekologiczną elastyczność i złożone strategie przetrwania neandertalczyków. Strategie te wykraczały daleko poza proste maksymalizowanie kalorii — dodała Gaudzinski-Windheuser.