Nie żyje Jarosław Abramow-Newerly. Miał 93 lata

• PAP potwierdziła śmierć Jarosława Abramowa-Newerlego, pisarza i kompozytora.
• Twórca współpracował z Agnieszką Osiecką i należał do filarów STS.
• W swoich książkach opisywał okupacyjną Warszawę oraz losy polskich emigrantów w Kanadzie.

Informację o śmierci potwierdziła PAP prof. Anna Nasiłowska, prezeska Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Przypomniała, że Abramow-Newerly był dramaturgiem, autorem wspomnień, tekstów piosenek i muzyki. Mówiła też o latach, gdy dzielił życie między Kanadę i Polskę.

Jarosław Abramow-Newerly był dramaturgiem, autorem wspomnień, a także tekstów piosenek i muzyki do nich. Współpracował z Agnieszką Osiecką. Ja poznałam go już w okresie, gdy dzielił swój czas między Kanadę a Polskę. Przyjeżdżał wtedy na jakiś czas i oczekiwał, że coś się ważnego wydarzy. Za namową kolegów zaprosiłam go na spotkanie ze studentami: oczarował ich, mnie oczywiście też. Miał ogromny wdzięk osobisty. A potem nadeszła niespodziewana wiadomość, że jego sporo młodsza żona umarła. Jarosław Abramow-Newerly wrócił do Polski - powiedziała PAP Nasiłowska.

Jarosław Abramow-Newerly urodził się 17 maja 1933 r. w Warszawie. Wychował się na Żoliborzu. Wojenne dzieciństwo wróciło potem w tomie "Lwy mojego podwórka", gdzie opisał okupację z perspektywy chłopca obserwującego świat dorosłych. Po Powstaniu Warszawskim trafił z matką do Pruszkowa. Do stolicy wrócił w lutym 1945 r.

Wspomnienia z pierwszych lat po wojnie zebrał później w książce "Lwy wyzwolone", a trylogię domknął tomem "Lwy STS-u". To właśnie teatr stał się jednym z najważniejszych pól jego pracy. Pisał skecze, monologi i satyry. Był jednym filarów Studenckiego Teatru Satyryków (STS) obok m.in. Agnieszki Osieckiej i Jerzego Markuszewskiego.

Debiutował w 1955 r. jako satyryk na łamach tygodnika "Szpilki", a później rozwijał twórczość dramaturgiczną. Tworzył też muzykę do tekstów Osieckiej, w tym do "Piosenki o okularnikach".

Obaj z ojcem zaczęliśmy pisać prozę po czterdziestce - podobno do prozy trzeba dojrzeć. Mnie wcześniej ciągnęło do teatru, pisałem dramaty. Dopiero w Kanadzie, dokąd wyjechałem w 1985 r., gdy okazało się, że moje sztuki raczej nie trafią na miejscowe sceny, zabrałem się na serio do pisania prozy. Zawsze zresztą ciągnie mnie do dramatu. Moja proza ma wiele dialogów, w tym się czuję najlepiej. Dialogami prowadzę akcję i charakteryzuję postacie - opowiadał pisarz w jednym z wywiadów.

Od początku lat 80. dzielił czas między Warszawę i Toronto. Po wyjeździe do Kanady w 1985 r. mocniej zajął się prozą, bo - jak mówił - jego sztuki raczej nie trafią na miejscowe sceny. W książkach zaczął opisywać historię i codzienność polskich emigrantów.

Do tego nurtu należały m.in. "Alianci", "Pan Zdzich w Kanadzie", "Kładka przez Atlantyk", "Nawiało nam burzę" i "Młyn w piekarni". Dorobek Abramowa-Newerlego łączył kilka światów: okupacyjną Warszawę, scenę studenckiego teatru i doświadczenie emigracji. Te trzy tematy wracały w jego książkach przez kolejne dekady.

Jarosław Abramow-Newerly był autorem słuchowisk, tekstów i muzyki do piosenek, m.in. "Piosenka o okularnikach" (wykonywana m.in. przez Tadeusza Łomnickiego, Sławę Przybylską, Zofię Kucównę i Annę Marię Jopek), "Bogdan, trzymaj się" (utwór napisany i skomponowany dla Bohdana Łazuki, "Widzisz, mała" (śpiewana przez Sławę Przybylską i Adriannę Biedrzyńską), "Mówiłam żartem" (śpiewana przez Igę Cembrzyńską). Prywatnie jego pierwszą żoną była aktorka Irena Szczurowska ("Stawka większa niż życie"). Od połowy lat 80. mieszkał w Warszawie i w Toronto, gdzie jego kolejna żona Wanda (zm. 17 kwietnia 2016 w Toronto otrzymała stypendium naukowe.