Nie żyje prof. Józef Koszkul. Był współtwórcą długopisu Zenith

Prof. Józef Koszkul przez wiele lat pełnił ważne funkcje na Politechnice Częstochowskiej. Był dyrektorem Instytutu Przetwórstwa Tworzyw Sztucznych i Zarządzania Produkcją, dziekanem Wydziału Inżynierii Mechanicznej i Informatyki, a także prorektorem ds. rozwoju i współpracy z zagranicą. Urodził się w 1938 r. w Barcicach koło Nowego Sącza. Ukończył Technikum Kolejowe w Nowym Sączu, a w 1962 r. studia na Wydziale Budowy Maszyn Politechniki Częstochowskiej. Tytuł profesora otrzymał w 2001 r.

Zanim na stałe związał się z uczelnią, pracował jako konstruktor w Zakładach Budowy Maszyn i Aparatury w Krakowie. Już dwa lata później rozpoczął pracę w Częstochowskich Zakładach Materiałów Biurowych, gdzie w latach 1964-1970 był głównym technologiem. Właśnie tam współtworzył serię piór i długopisów Zenith, która z czasem zajęła trwałe miejsce w historii polskiego wzornictwa przemysłowego.

Zakład w Częstochowie działał jeszcze przed wojną jako Fabryka Wiecznych Piór "Omega". Po jej zakończeniu fabrykę znacjonalizowano. Początkowo wytwarzano tam zeszyty i ołówki, a od 1954 r. także pióra, jednak ich poziom nie spełniał oczekiwań. Przełom przyniósł zakup maszyn i technologii z Chin w połowie lat 60. Dzięki temu ruszyła produkcja piór inspirowanych modelem Parker 51.

Prof. Koszkul opisywał po latach, że w czasie prac nad stalówkami wysłano go do mennicy w Warszawie po złoto. "Pojechałem w starym płaszczu, żeby nie wzbudzać podejrzeń, ale bardzo się bałem. Przywiozłem kilogram złota, ale nie zdało egzaminu, bo stalówki okazały się zbyt miękkie. Do ich produkcji zastosowaliśmy więc stal nierdzewną" - pisał we wspomnieniach. Jego zespół opracował też własny sposób przecinania stalówek z irydową kulką, który opatentowano w 1967 r.

Kolejnym ważnym etapem były długopisy Zenith, oparte na rozwiązaniach znanych z wyrobów Parkera i korzystające z kompatybilnych wkładów. Pod koniec lat 60. zakład dostał zadanie przygotowania polskiego odpowiednika zagranicznego produktu w ramach produkcji antyimportowej. Profesor wspominał, że po stworzeniu nowego modelu zespół otrzymał ministerialną nagrodę, a pracownicy z zainteresowaniem sprawdzali w telewizji, czy podczas zjazdu PZPR używano właśnie tych długopisów.

Największą popularność zyskał Zenith 7 z charakterystyczną ośmioboczną górną częścią obudowy. Pierwszą wersję przygotowano w 1971 r., a patent uzyskano cztery lata później.

W kolejnych latach Józef Koszkul pracował m.in. w Instytucie Przemysłu Drobnego i Rzemiosła oraz w Ośrodku Badawczo-Rozwojowym Artykułów Powszechnego Użytku. W 1976 r. wrócił na Politechnikę Częstochowską, gdzie doprowadził do powstania Katedry Przetwórstwa Tworzyw Sztucznych i Zarządzania Produkcją.

Był autorem i współautorem ponad 200 publikacji naukowych, 14 książek oraz 10 patentów. Od 1972 r. kierował Zarządem Oddziału Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Mechaników Polskich SIMP w Częstochowie. Należał także do grona założycieli Polskiego Towarzystwa Materiałów Kompozytowych i pracował w Komitecie Naukowym oraz Redakcyjnym czasopisma "Composites. Theory and Practice". Za działalność naukową, dydaktyczną i społeczną otrzymał m.in. Złoty Krzyż Zasługi, Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski oraz Medal Komisji Edukacji Narodowej.