Niezwykłe odkrycie Polaków w Peru. Tuż przy Machu Picchu

• Badacze prowadzili prace na zboczu góry Yanantin, na wysokości od 2000 do 2700 m n.p.m.
• Najdłuższy rozpoznany fragment dawnej trasy ma co najmniej 1,2 km.
• Dokładna lokalizacja znalezisk pozostaje tajemnicą ze względu na ryzyko uszkodzenia zabytków.

Prace terenowe prowadzono na przełomie lipca i sierpnia 2026 r. Naukowcy natrafili na wąskie, zygzakowate ścieżki oraz pozostałości okrągłych konstrukcji. Część odkrytych obiektów znajduje się po przeciwnej stronie rzeki Urubamba niż większość znanych stanowisk związanych z głównym kompleksem Llaqta de Machu Picchu.

Badany obszar pokrywa zwarty i wilgotny las deszczowy. Roślinność jest tak gęsta, że przejście 250 m z maczetą zajęło badaczom trzy godziny. Tradycyjne rozpoznanie archeologiczne nie pozwalało dostrzec dróg, tarasów ani pozostałości budowli znajdujących się pod koronami drzew.

Skaner zamontowany na dronie wysyłał impulsy laserowe w stronę ziemi. Część sygnałów docierała przez prześwity w roślinności do gruntu. Po cyfrowym usunięciu obrazu drzew naukowcy otrzymali trójwymiarowy model terenu, na którym uwidoczniły się regularne linie i niewielkie różnice wysokości.

Jedna ze ścieżek, mająca mniej niż metr szerokości, była znana lokalnym mieszkańcom. Po jej sprawdzeniu zespół kontynuował loty nad kolejnymi fragmentami zbocza. Badaczom udało się rozpoznać ponad 2,5 km nieznanych wcześniej prekolumbijskich dróg. Najdłuższy zachowany i wyraźnie widoczny fragment trasy liczy co najmniej 1,2 km.

Na pewno będzie ich jednak przynajmniej dwa razy więcej – powiedział PAP prof. Mariusz Ziółkowski, dyrektor Centrum Badań Andyjskich Uniwersytetu Warszawskiego.

Układ tras odpowiada rozwiązaniom kojarzonym z Inkami, ale badacze nie przesądzają jeszcze ich wieku. Drogi mogły powstać wcześniej, a następnie służyć mieszkańcom w różnych okresach. Znaleziska wskazują, że Inkowie przekształcali kulturowo także wschodnią stronę rzeki Urubamba.

To odkrycie uzupełnia i znacząco modyfikuje hipotezy dotyczące funkcjonowania całego kompleksu. Na terenie Parku Narodowego Machu Picchu znajduje się ponad 60 stanowisk archeologicznych powiązanych sieciami dróg. Stanowiska te pełniły różne funkcje satelitarne wobec głównego zespołu, zwanego Llaqta de Machu Picchu. Są one położone głównie po lewej stronie rzeki Urubamba i wydawało się, że tam właśnie Inkowie skoncentrowali swe wysiłki urbanistyczne. Drogi, które odkryliśmy, zmieniają ten obraz; okazuje się bowiem, że również druga strona rzeki była poddana znaczącym kulturowym przekształceniom w czasach inkaskich – wyjaśnił prof. Ziółkowski.

Zespół planuje rozszerzyć skanowanie LiDAR i wystąpić wraz z peruwiańskimi partnerami o zgodę na punktowe odsłonięcie odkrytych traktów. Naukowcy ustalają również z lokalną delegaturą Ministerstwa Kultury Peru zasady współpracy na kolejne lata. Analiza zebranych danych nadal trwa. Badacze nie podają dokładnego miejsca odkrycia. Ma to zabezpieczyć stanowisko przed nielegalnymi poszukiwaniami i przypadkowym zniszczeniem cennych pozostałości.