Zajmuje 106 mkw. Odkryto największą pajęczynę świata

• W Jaskini Siarkowej na granicy Grecji i Albanii badacze doliczyli się ok. 111 tys. pająków żyjących na jednej, rozległej strukturze.
• Pajęczyna ma ok. 106 mkw. i składa się z mozaiki lejkowatych sieci dwóch gatunków: Tegenaria domestica i Prinerigone vagans.
• Odkrycie opisano w „Subterranean Biology”; naukowcy mówią o pierwszym dowodzie kolonijnego zachowania tych pospolitych gatunków.

Jak informuje serwis livescience.com, badacze opisali niezwykłą kolonię pająków w Jaskini Siarkowej. Te znalazły schronienie w ciemnej strefie wąskiego, niskiego korytarza, blisko wejścia do systemu na pograniczu Grecji i Albanii. Wyniki zostały opublikowane 17 października w „Subterranean Biology”, a autorzy mówią o prawdopodobnie największej pajęczynie, jaką kiedykolwiek zarejestrowano.

Centralnym elementem odkrycia jest ogromna, patchworkowa struktura z pajęczyn, która zajmuje ok. 106 mkw. To połączone ze sobą tysiące lejkowatych sieci. Zespół kierowany przez Istvána Uráka, biologa z Sapientia Hungarian University of Transylvania, oszacował liczebność kolonii na ponad 111 tys. osobników. Wskazano przy tym, że to pierwsza obserwacja zachowania kolonijnego u tych dwóch gatunków.

Kolonię tworzą Tegenaria domestica, znana jako lejkowiec domowy, oraz Prinerigone vagans. Podczas wizyty w 2024 r. badacze oszacowali, że ok. 69 tys. osobników należy do pierwszego z wymienionych gatunków, a ponad 42 tys. do drugieo. Analizy DNA potwierdziły dominację tych właśnie gatunków w strukturze sieci. To unikatowy przypadek współzamieszkiwania dwóch gatunków na jednej, tak rozległej sieci.

Świat przyrody wciąż kryje przed nami niezliczone niespodzianki. Gdybym miał opisać wszystkie emocje, które mną targały [gdy zobaczyłem sieć], wskazałbym podziw, szacunek i wdzięczność. Trzeba tego doświadczyć, by naprawdę zrozumieć, co się czuje - powiedział w korespondencji z livescience.com István Urák.

Analizy treści jelit i mikrobiomu wskazały, że dieta bogata w siarkę wpływa na skład mikroflory pająków. Ich mikrobiomy okazały się mniej zróżnicowane niż u osobników tych samych gatunków spoza jaskini. Dane molekularne sugerują także różnice genetyczne między populacją jaskiniową a krewniakami żyjącymi na zewnątrz, co może świadczyć o przystosowaniu do ekstremalnych warunków.

Często wydaje nam się, że znamy gatunek w pełni, a jednak mogą pojawić się nieoczekiwane odkrycia. Niektóre gatunki wykazują niezwykłą plastyczność genetyczną, która ujawnia się dopiero w warunkach skrajnych. Takie warunki mogą wywoływać zachowania, których nie obserwujemy w „normalnych” okolicznościach - powiedział Urák.

Gigantyczną pajęczynę po raz pierwszy zauważyli w 2022 r. grotołazi z Czeskiego Towarzystwa Speleologicznego podczas wyprawy w kanionie Vromoner. Późniejsze ekspedycje naukowe pozwoliły pobrać próbki, opisać skład gatunkowy i zaproponować hipotezy dotyczące funkcjonowania kolonii.

Autorzy zwracają uwagę na potrzebę ochrony tego wyjątkowego ekosystemu, co może być trudne ze względu na położenie jaskini na granicy dwóch państw. Zespół zapowiada dalsze badania nad mieszkańcami Jaskini Siarkowej.