Zmarł prof. Piotr Oczko. Uniwersytet Jagielloński żegna wybitnego naukowca

W wieku 53 lat zmarł prof. Piotr Oczko, niderlandysta, anglista i polonista, historyk sztuki oraz tłumacz, pracownik Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Informację o śmierci profesora potwierdził PAP rzecznik UJ Marcin Kubat.

Prof. dr hab. Piotr Oczko (ur. 1973 r.) ukończył na Uniwersytecie Jagiellońskim filologię angielską oraz polską, a od 2004 r. pracował na Wydziale Polonistyki UJ. Był badaczem literatury, tłumaczem i historykiem sztuki, a szczególną pozycję zbudował jako znawca dawnej kultury holenderskiej.

W dorobku naukowym pozostawił 26 książek, w tym 10 monografii, oraz ponad 100 artykułów naukowych.

Do najważniejszych jego publikacji należą m.in. "W najdroższej Holandyjej… Szkice o siedemnastowiecznym dramacie i kulturze niderlandzkiej", "Miotła i krzyż. Kultura sprzątania w dawnej Holandii, albo historia pewnej obsesji", "Holenderskie flizy na dawnych ziemiach polskich i ościennych", "Widzę rzeki szerokie…" (razem z Jerzym Kochem), "Pocztówka z Mokum. 21 opowieści o Holandii".

W marcu 2026 r. prof. Oczko otrzymał Nagrodę im. Kazimierza Wyki, przyznawaną przez Marszałka Województwa Małopolskiego oraz Prezydenta Miasta Krakowa. Wyróżnienie dotyczyło całokształtu twórczości eseistycznej, ze szczególnym uwzględnieniem książki z 2024 r. "Suknia i sztalugi. Historie dawnych malarek".

Podczas wręczenia tej nagrody prof. Ryszard Nycz mówił o nim:

Prof. Piotr Oczko należy do zanikającego dziś gatunku polihistorów humanistyki, czyli tych wszechstronnych, kompetentnych, uczonych osobników, którzy, nie dając się zamknąć w żadnych klatkach dyscyplinowych, w swych poszukiwaniach intelektualnych i życiowych, idą za duchem emocji i serca, za intuicyjnym pobudzeniem własnych zaciekawień, za pokusą nowych doświadczeń poznawczych.

Prof. Oczko prowadził badania m.in. na uniwersytetach w Canterbury, Londynie, Berlinie, Lejdzie, Utrechcie, Nijmegen, Amsterdamie i Antwerpii, a w 2006 r. wykładał również na Uniwersytecie Karola w Pradze.

Jak wynika z informacji przekazanych wg PAP, jego zainteresowania obejmowały m.in. literaturę i kulturę krajów niderlandzkojęzycznych, dawną literaturę polską, angielską i niemiecką, dramat średniowieczny, kwestie zła w kulturze, tożsamość i stereotypy narodowe oraz LGBT studies. W obszarze historii sztuki zajmował się przede wszystkim XVII-wiecznym holenderskim malarstwem rodzajowym, emblematyką, rzemiosłem artystycznym XVII-XIX w. i historią ceramiki europejskiej.

W 2024 r. prof. Piotr Oczko został kawalerem Orderu Oranje-Nassau, odznaczenia państwowego Królestwa Niderlandów. Otrzymał je decyzją króla Wilhelma-Aleksandra "w uznaniu zasług dla holenderskiej kultury, sztuki i literatury oraz upowszechniania holenderskiego dziedzictwa kulturowego w Polsce".

Był również tłumaczem literatury niderlandzkiej i angielskiej oraz członkiem międzynarodowego stowarzyszenia kuratorów i historyków sztuki holenderskiej i flamandzkiej CODART.