Czym różnią się truskawki polskie od zagranicznych?

 "Cudze chwalicie, swojego nie znacie" te słowa z pewnością nigdy nie zostały wypowiedziane w stosunku do truskawek. Nasze polskie są najlepsze i to jest wiadome, ale czym różnią się od tych zagranicznych? Jedne pachną intensywnie, są słodsze i szybko miękną, inne są bardziej trwałe, a zarazem piękniejsze. Wiele osób zastanawia się, skąd te różnice i czy miejsce pochodzenia ma na to jakiś wpływ.

Polskie truskawki trafiają do sprzedaży głównie w krótkim sezonie od późnej wiosny do połowy lata, ponieważ dojrzewają w naturalnych warunkach klimatycznych, czyli przy zmiennej temperaturze, słońcu oraz opadach. Najczęściej są zbierane w pełnej dojrzałości i sprzedawane w ciągu jednego lub maksymalnie dwóch dni, dlatego ich dostępność jest ograniczona czasowo.

Truskawki zagraniczne pochodzą zwykle z cieplejszych krajów, takich jak Hiszpania lub Grecja, ponieważ sezon tam zaczyna się wcześniej i trwa z reguły dłużej dzięki łagodniejszemu klimatowi oraz uprawom w tunelach. Zbierane są często przed pełnym dojrzewaniem, ponieważ muszą wytrzymać transport trwający kilka dni. Można z tego łatwo wywnioskować, że w Polsce w okresie zimowym oraz wczesną wiosną dostępne są głównie owoce importowane, a lokalne pojawiają się dopiero wtedy, gdy warunki pogodowe dają im szansę naturalnie dojrzeć.

Czas od zbioru do momentu spożycia bezpośrednio przekłada się na to, jak truskawki smakują i wyglądają, ponieważ po zerwaniu nie dojrzewają już tak jak na krzaku, tylko stopniowo tracą wodę oraz aromat. W przypadku owoców lokalnych ten czas jest raczej bardzo krótki, często wynosi kilkanaście do kilkudziesięciu godzin, dlatego oferują miękkość i naturalną słodycz. Truskawki z importu mogą spędzać w transporcie i dystrybucji kilka dni, a są w tym czasie chłodzone, czyli przechowywane w niskiej temperaturze, aby wolniej się psuły.

Problem jest niestety taki, że ten proces zmienia ich strukturę i zwykle osłabia smak. Łatwo to zauważyć, ponieważ owoce, które długo leżą, są bardziej jędrne na początku, ale szybciej robią się wodniste po pewnym czasie, nawet w domu. Dobrym sposobem na ocenę świeżości jest sprawdzenie zapachu oraz szypułek, czyli zielonych końcówek, które powinny być sprężyste i jasnozielone, a nie suche lub przyciemnione.

Smak i aromat truskawek zależą głównie od ilości naturalnych cukrów oraz związków zapachowych, czyli substancji, które odpowiadają za ich wyjątkowy zapach. Owoce, które dojrzewają w pełnym słońcu, mają wyższe stężenie tych składników, dlatego są zdecydowanie słodsze i bardziej intensywne. Gdy światła jest mniej lub owoce rosną szybciej, smak zwykle jest łagodniejszy i bardziej wodnisty.

Różnicę widać i czuć od razu, bo dobre truskawki pachną na kilometr, a w środku są miękkie i soczyste. Dobrą oznaką jest aromat wyczuwalny natychmiast oraz równomierny kolor, bez jasnych, niedojrzałych fragmentów przy szypułce, które objawiają się po prostu słabszym smakiem.

Wartość odżywcza truskawek wynika głównie z zawartości witaminy C, błonnika oraz związków roślinnych, czyli polifenoli, które są naturalnymi przeciwutleniaczami. Świeże owoce dostarczają średnio 30-35 kcal na 100 g, a jednocześnie mają w sobie dużo wody, dlatego są lekkie i dobrze wpisują się w codzienne jedzenie. Najwięcej witaminy C mają wtedy, gdy są w pełni dojrzałe i świeże, ponieważ jej ilość stopniowo spada podczas przechowywania oraz kontaktu z powietrzem. Różnice między owocami mogą się pojawiać, ale zdecydowanie większą moc ma ich świeżość niż sam kraj pochodzenia. Najlepsze są owoce jędrne, intensywnie wybarwione i bez oznak długiego przechowywania, ponieważ takie oferują większe ilości składników i lepszą strukturę.

Wygląd i trwałość truskawek zależą głównie od odmiany oraz sposobu przechowywania po zbiorze, ponieważ różne typy owoców mają inną twardość miąższu i odporność na uszkodzenia. Owoce z bardziej zwartą strukturą dłużej zachowują kształt i rzadziej się gniotą, dlatego lepiej znoszą transport i przechowywanie w lodówce. Z kolei te z delikatniejszym miąższem szybciej miękną, łatwiej puszczają sok i wymagają zjedzenia w krótszym czasie. Zdecydowanie warto zwrócić uwagę na powierzchnię owocu, która powinna być sucha, błyszcząca i bez wgnieceń, ponieważ wilgoć oraz uszkodzenia przyspieszają psucie. Najlepiej, gdy wszystkie owoce w opakowaniu są jędrne, bo pojedyncze wątpliwe sztuki szybciej popsują całą resztę.

W uprawie gruntowej owoce rosną w glebie i są narażone na zmiany pogody, czyli chłodniejsze noce, upały oraz opady, a to zwykle spowalnia wzrost i daje bardziej zrównoważony rozwój. W uprawach pod osłonami, czyli w tunelach foliowych lub szklarniach, warunki są kontrolowane, dlatego owoce dojrzewają szybciej i mają bardziej powtarzalny wygląd, smak i wartości odżywcze.

Różnice wynikają też z nawożenia oraz nawadniania, ponieważ precyzyjne dostarczanie składników zwiększa plon, ale nie zawsze przekłada się na intensywność smaku. Warto jednak wiedzieć, że warunki wzrostu mocno wpływają na strukturę, soczystość oraz równomierność owoców, nawet jeśli na pierwszy rzut oka wyglądają podobnie.

Cena i dostępność truskawek zmieniają się w ciągu roku, ponieważ zależy od podaży, czyli ilości owoców na rynku, oraz kosztów ich produkcji i dostarczenia. Gdy zaczyna się sezon krajowy, owoców szybko przybywa, dlatego ceny z czasem zwykle spadają i łatwiej je kupić w wielu miejscach. Poza sezonem wybór opiera się głównie na imporcie, a wtedy koszt obejmuje transport, chłodzenie oraz przechowywanie, dlatego ceny są wtedy znacznie wyższe, choć nadal zależą od podaży, pogody i kosztów transportu.

Tak naprawdę różnice w cenie mogą być bardzo duże i to na przestrzeni niedługiego czasu, ponieważ kilka ciepłych lub chłodnych dni zmieniają tempo dojrzewania i ilość dostępnych owoców. Przy zakupie warto zwrócić uwagę nie tylko na cenę za opakowanie, lecz także na jakość całej partii, ponieważ tańsze owoce o słabszej trwałości mogą szybciej się zepsuć i końcowo wypaść mniej korzystnie. Czasami po prostu trzeba zapłacić więcej, by owoc był warty zjedzenia.

Wybór truskawek warto dopasować do sytuacji, ponieważ różnice między nimi wynikają z kilku konkretnych czynników, a nie tylko z miejsca pochodzenia. W sezonie przewagę mają owoce lokalne, ponieważ są świeższe, mają pełniejszy smak i krótszą drogę od zbioru do sprzedaży. Poza sezonem pozostają owoce importowane, które są po prostu dostępne, ale też stabilne jakościowo. Najważniejsze jest ocenienie świeżości, zapachu oraz wyglądu, a nie tylko kierowanie się krajem pochodzenia, ponieważ dobrze przechowywane owoce mogą być dobre, nawet jeśli pochodzą z drugiego końca świata.