Sprawdzamy pogodę dla Ciebie...

Najstarsze drzewo w Polsce

4

Najstarsze drzewo w Polsce to cis pospolity pochodzący z Henrykowa. Ma około 1300 lat, 13 metrów wysokości i jest pomnikiem przyrody wpisanym do rejestru Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody. Henryk miał swoje słabsze chwile, ale szybko zadbano o jego kondycję i dzięki podjęciu odpowiednich kroków drzewo może cieszyć oko swą zielenią. Co jeszcze powinniśmy o nim wiedzieć?

Najstarsze drzewo w Polsce
Najstarsze drzewo w Polsce (wikimedia commons)

Najstarsze drzewo w Polsce

Najstarsze drzewo w Polsce ma na imię Henryk. Jest to cis pospolity pochodzący z Henrykowa Lubańskiego (gmina Lubań, wieś na Dolnym Śląsku). Wiek Henryka szacuje się na ponad 10 wieków lat, a dokładnie około 1300 lat. Z wyglądu drzewo jest dość niepozorne, nie wyróżnia się ogromnymi gabarytami, nie zachwyca wielkością. Cis Henryk ma 13 metrów wysokości. Jest pomnikiem przyrody, który został wpisany do rejestru Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody.

Drzewo cis

Cis pospolity (Taxus baccata) to osiągający spore rozmiary krzew, albo drzewo iglaste, które należy do rodziny cisowatych (Taxacpeae). Cisy mogą występować na terenie całej Europy. Cisy występują raczej pojedynczo, w rzadszych przypadkach w zwartych drzewostanach. W Polsce te drzewa można spotkać bardzo sporadycznie i podlegają częściowej ochronie. Ostry klimat w Polsce sprawia, że przybiera częściej postać krzewu. 

Drewna pochodzącego z cisu używa się do produkowania mebli, łuków i kusz. Niewiele osób wie, że zawiera toksyczną substancję. Kiedyś była wykorzystywana do przygotowywania zatrutych strzał. Cis pospolity może dojść do 20 m wysokości. Korona zazwyczaj ma stożkowaty kształt, u okazów posiadających jeden pień - kolumnowa, zaś z kilkoma pniami - rozłożysta. Posiada lekko uniesione wierzchołki gałęzi. Pień rośliny zazwyczaj obrastają cieńsze gałęzie. Taxus baccata wyróżnia płytki system korzeniowy.

Cis henrykowski i jego "choroba"

Będąc w pobliżu wsi położonej w województwie dolnośląskim, w powiecie lubańskim, warto odwiedzić najstarsze drzewo w Polsce. Rosnący w Henrykowie Lubańskim okaz niedawno znów się zazielenił. Niestety, serie upałów i suszy mocno nadwyrężyły jego stan zdrowia. Do pogorszenia jego stanu przyczyniły się także krety i nornice, które kopiąc tunele spowodowały uszkodzenie systemu korzeniowego. Za szkody odpowiedzialne są też inne szkodniki rozmnażające się w osłabionej koronie drzew. W trosce o poprawę kondycji cisu stoczono prawdziwą walkę - przez długi czas prowadzono zabiegi nawadniające. Ozdrowieńcza "terapia" przyniosła oczekiwane efekty - Henryk powrócił do swojej dobrej formy.

Cis henrykowski uratowany

Dodatkowo, by zadbać o Henryka, eksperci z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu zamontowali pod ziemią siatkę mającą chronić drzewo przed szkodnikami. Zadbano też o regularne nawożenie i wysokiej jakości system zraszający. 

Fundusz przed kilku laty przekazał gminie Lubań ponad 12 tys. złotych m.in. na zakup instalacji i zbiorników do nawadniania zabytkowego drzewa, którego konary i korzenie zaczynały usychać – powiedział Łukasz Kasztelowicz, Prezes Zarządu WFOŚiGW we Wrocławiu; jak czytamy na portalu rmf.fm – Teraz z satysfakcją przyjęliśmy wiadomość, że m.in. te działania przyczyniły się do przyrodniczego sukcesu – dodał i wyjaśnił, że urządzenia w dalszym ciągu wykorzystuje się, by dostarczały cisowi wody.

Cis henrykowski – trochę historii

Cis Henryk pochodzący z Henrykowa Lubańskiego jest objęty ochroną od 1423 roku. Właśnie w tym czasie za panowania króla Władysława Jagiełły zakazano wycinania tego gatunku drzew. Odbyło się to na mocy Statutu Warckiego, dzięki czemu przez wiele lat ten egzemplarz przetrwał. W jego życiu sporo się działo, Henryk miał swoje burzliwe chwile. Jednym z wydarzeń, które mogło zaważyć na jego istnieniu, było pocięcie jego pnia przez szable Kozaków (w XIX wieku). Innym momentem, który był dość niepewny dla drzewa, był silny huragan (w latach 80-tych XX w). Wówczas runęła jedna z potężnych odnóg drzewa. Zanim doszło do tej tragedii, obwód pnia wynosił aż 5 m, po nim zaś zmniejszył się do półtora metra.

Zobacz także: Ostre słowa o Adamie Glapińskim. "Szkodnik polskiej gospodarki"
Autor: GGG
Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia pozwala nam tworzyć lepsze treści.

Które z określeń najlepiej opisują artykuł:
Wybrane dla Ciebie
Wyniki Lotto 27.03.2025 – losowania Lotto, Lotto Plus, Multi Multi, Ekstra Pensja, Ekstra Premia, Mini Lotto, Kaskada
Długa historia faraonów ma kolejny rozdział. W egipskim Abydos odkryto 3600-letni grobowiec
Zaginął Jędrzej Kijowski. Ostatni raz widziany był w klubie
Litwa szykuje obywateli na sytuacje kryzysowe. Aplikacja wskaże najbliższe schrony
Gwiazda poszła do fryzjera. Nie tak łatwo ją poznać
Autobus spadł z wiaduktu. Prokuratura domaga się wyższej kary dla kierowcy
Rosyjska propagandystka zginęła od miny. Przed śmiercią zadrwiła z Ukraińców
To nie poligon, a zdradzieckie bagna. Przyrodnik ostrzega: akcja będzie brutalnie trudna
Poważna awaria w szpitalu w Szczecinie. Życie dzieci zagrożone
Sensacyjne odkrycie na Słowacji. "Zachował się w doskonałym stanie"
Ma obsesję na tym punkcie? Trener FC Barcelony zamknął drzwi i zrobił awanturę
Rowerzyści poszukiwani. Firma z Zakopanego oferuje 2 tysiące "znaleźnego"
Przejdź na
Oferty dla Ciebie
Wystąpił problem z wyświetleniem strony Kliknij tutaj, aby wyświetlić