Największy mit na temat piramidy Cheopsa. Z tych liczb wyciąga się zupełnie błędne wnioski

Pod pewnymi względami piramida Cheopsa faktycznie była najprawdziwszym cudem precyzji. Jej ściany ustawiono niemal idealnie wzdłuż kierunków świata – maksymalne odchylenie wynosi mniej niż jeden stopień.

Boki podstawy wielkiej piramidy, z których każdy mierzy aż 230 metrów, wymierzono doskonale. Różnice ich faktycznej długości pierwotnie nie przekraczały 5 centymetrów. O taką dokładność trudno byłoby nawet na najrzetelniej prowadzonych współczesnych placach budów.

Wreszcie i wypoziomowanie wielkiej piramidy nie pozostawiało nic do życzenia. Teren prac wyrównano tak dobrze, że linia podstawy piramidy nigdzie nie załamuje się więcej niż o centymetr.

Z tych wiadomości nie należy jednak wyciągać wniosku, że także pod każdym innym względem konstrukcja wzniesiona na polecenie faraona Chufu (Cheopsa), była perfekcyjnie równa i precyzyjna. Albo, że takiej precyzji w ogóle oczekiwano.

Jak słusznie podkreśla Szymon Zdziebłowski, autor książki Wielka piramida, "starożytni Egipcjanie byli przede wszystkim ludźmi bardzo praktycznymi".

Wielką wagę przywiązywali do kształtu budowli. Dbali też o wygląd tych jej części, które były najlepiej widoczne – a więc zewnętrznych bloków skalnych, zwłaszcza umieszczonych blisko ziemi. Wyżej, a zwłaszcza wewnątrz obsesyjna dokładność nie miała już jednak racji bytu.

"W licznych przewodnikach turystycznych i opracowaniach mniej lub bardziej popularnonaukowych powtarzana jest informacja, że bloki, z których została wzniesiona piramida Cheopsa, są tak precyzyjnie do siebie przyłożone, że nie da się wetknąć między nie nawet żyletki" – pisze Zdziebłowski.

Faktycznie, gdzieniegdzie przylegają bardzo dokładnie, w innych miejscach już tak perfekcyjnie nie jest. Bajeczna precyzja? Zdecydowanie nie. Naukowcy natknęli się w czasie badań piramidy na dziesiątki niedoróbek i partactw.

W wysokich partiach piramidy Cheopsa układano bloki o kształcie tylko tak foremnym, aby nie naruszał stabilności całej konstrukcji. W środku natomiast w wielu miejscach… w ogóle ich nie umieszczano. Skała była przecież ciężka i trudna w obróbce, a jej transport i montaż kosztowny. Można było sobie poradzić o wiele prościej.

Już pierwsze badania piramidy Cheopsa, prowadzone przez europejskich archeologów i awanturników od XIX wieku, wykazały, że puste przestrzenie często zasypywano piaskiem. Było to rozwiązanie tak szeroko stosowane, że niektórzy sugerowali nawet, iż musiało mieć jakąś bardziej złożoną i ambitną przyczynę.

W literaturze można się spotkać z komentarzem, że piach miał stanowić swoistą poduszkę amortyzującą, na wypadek trzęsień ziemi. "Jednak dopatrywanie się geniuszu w wypełnianiu pustych przestrzeni wydaje się jednak trochę na siłę. Zapewne było to rozwiązanie, które znacząco przyspieszało i potaniało całą inwestycję" – komentuje Szymon Zdziebłowski.

Poza tym luki zasypywano też gruzem, który po ubiciu skutecznie zastępował zwarte bloki, o ile tylko nie stosowało się go na przesadną skalę.

"Wygląda na to, że budowniczowie oszczędzali tam, gdzie tylko mogli, i nie powodowało to jednocześnie uszczerbku na całokształcie budowli" – kwituje autor książki Wielka piramida. A wszelkie nowe komory czy przestrzenie, jakich naukowcy wciąż doszukują się wewnątrz piramidy Cheopsa, najprędzej należałoby uznać właśnie za ślad po budowlanych oszczędnościach.

Bibliografia:

Artykuł powstał na podstawie książki Szymona Zdziebłowskiego pt. Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności (Wydawnictwo Poznańskie 2023).