Naukowcy z UJ nie mają wątpliwości. Zaczęło się od ołowiu
Badania wykazały, że ołowiane ozdoby z wczesnej epoki żelaza z Wyżyny Śląsko-Krakowskiej pochodzą z olkuskich złóż. To najstarsze dowody na wydobycie metali w Polsce.
Najnowsze badania przeprowadzone przez Instytut Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego ujawniły, że ołowiane ozdoby z wczesnej epoki żelaza, znalezione na Wyżynie Śląsko-Krakowskiej, wykonano z rud ołowiu pochodzących z okolic Olkusza. Wyniki te, opublikowane w czasopiśmie "Archaeometry", stanowią najstarsze potwierdzone dowody na wydobycie i wytop metali na ziemiach polskich.
Olkuskie złoża ołowiu eksplorowano od I tys. p.n.e.
Naukowcy zbadali 11 ołowianych ozdób z cmentarzysk późnej kultury łużyckiej, w tym fragmenty diademu, naszyjnika oraz zawieszki. Analiza izotopów ołowiu wykazała, że ozdoby te wykonano z miejscowej rudy, co sugeruje, że eksploatacja olkuskich złóż ołowiu rozpoczęła się już w I tysiącleciu p.n.e. Dr Karol Dzięgielewski z Instytutu Archeologii UJ podkreślił, że odkrycie to przesuwa początki wydobycia metali na ziemiach polskich o tysiąc lat wstecz.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Wielki sukces Polaków. Wytyczyli nową trasę na ścianie Kyajo Ri w Nepalu
Ołów przed miedzią
Wyniki badań wskazują, że wydobycie i hutnictwo metali na ziemiach polskich rozpoczęło się od ołowiu, a nie od miedzi, jak wcześniej sądzono. Do tej pory najwcześniejsze potwierdzone wydobycie ołowiu w Polsce datowano na okres rzymski, czyli III wiek n.e. Dzięki nowoczesnym technikom badawczym, takim jak analiza stosunków izotopowych ołowiu, możliwe było cofnięcie tej daty o wiele wieków.
Badania były wynikiem współpracy wielu instytucji, w tym Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Warszawskiego oraz Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Projekt wspierany był przez Narodowe Centrum Nauki oraz Mare Nostrum Lab. Dr Ewelina Miśta-Jakubowska z Instytutu Archeologii UJ, jedna z głównych autorek publikacji, zwróciła uwagę na przełomowy charakter badań, które mimo trudności związanych z konserwacją zabytków, przyniosły istotne odkrycia.
Czytaj także: Odkrycie sprzed 38 mln lat. Mierzą ponad 1,5 metra
Odkrycie to rzuca nowe światło na pradzieje ziem polskich, pokazując, że już w epoce żelaza istniały zaawansowane techniki wydobycia i przetwarzania metali. Badania te są częścią szerszego projektu mającego na celu zrozumienie wczesnych form gospodarki metalurgicznej w Europie Środkowej. Jak podkreślają naukowcy, dalsze analizy mogą przynieść jeszcze więcej informacji na temat pradziejowego wydobycia metali w regionie.
