Oligarchowie Putina idą do sądów. Walczą z sankcjami

• Rosyjscy oligarchowie składają pozwy przeciwko unijnym sankcjom.
• Znani prawnicy reprezentują rosyjskie gwiazdy na salach sądowych.
• Wojciech Mościbrodzki wskazuje na zmieniające się strategie bogaczy

Po czterech latach wojny w Ukrainie część rosyjskich elit, które przed 2022 r. korzystały z majątków ulokowanych w Europie, próbuje wrócić do dawnego modelu funkcjonowania. Zamrożone jachty i nieruchomości oraz zakazy wjazdu do państw UE uderzyły nie tylko w oligarchów, ale też w osoby z ich rodzin i środowiska show-biznesu.

Jak opisuje "Fakt", wśród osób, które kwestionują unijne restrykcje, znalazła się Tatiana Nawka, była łyżwiarka figurowa i mistrzyni olimpijska, prywatnie żona Dmitrija Pieskowa. Unia Europejska objęła ją sankcjami w 2022 r., wskazując na związki z otoczeniem rosyjskiej władzy oraz posiadanie nieruchomości na okupowanym Krymie.

Z rosyjskich mediów państwowych ma wynikać, że Nawka skierowała skargę przeciwko Radzie UE do Sądu Unii Europejskiej. Jej pełnomocnicy domagają się uchylenia wszystkich ograniczeń nałożonych w ramach sankcji.

Na rosnącą liczbę pozwów przeciw instytucjom unijnym zwrócił uwagę także niezależny rosyjski portal "The Moscow Times". Wśród pozywających wymieniane są m.in. Jekaterina i Anastasia Ignatowe, powiązane rodzinnie z Siergiejem Czemezowem, wieloletnim szefem państwowego koncernu Rostech, który w materiale wskazano jako ważny element rosyjskiego kompleksu wojskowo-przemysłowego.

W tekście pojawia się też sprawa Poliny Gagariny, która przed Sądem UE przekonuje, że sankcje utrudniają jej wykonywanie zawodu i naruszają swobodę wypowiedzi. Jej prawnicy podnoszą, że restrykcje odcięły artystkę od części zagranicznego rynku muzycznego, w tym od zachodnich serwisów dystrybucji i sprzedaży utworów.

O narastającym niezadowoleniu wśród rosyjskich bogaczy "Fakt" rozmawiał z Wojciechem Mościbrodzkim z Uniwersytetu WSB Merito i Uniwersytetu Civitas.

Oligarchowie i ich rodziny znaleźli się w szczególnej sytuacji - mówił. Wskazywał, że przez lata byli zabezpieczeni dużymi majątkami, także ulokowanymi na Zachodzie, a jednocześnie w Rosji nadal można było dobrze zarabiać, ale sytuacja zaczęła się zmieniać, gdy Kreml zaczął oczekiwać większego finansowego wsparcia.

Ekspert opisywał też mechanizm, który jego zdaniem przez lata stabilizował system władzy w Rosji.

Władza Putina utrzymywała się dzięki niepisanej, ale doskonale funkcjonującej umowie społecznej - oceniał, dodając, że po niepowodzeniach wojny presja na elity rośnie. W tej sytuacji część z nich wybiera drogę sądową w Europie, licząc na zniesienie sankcji i odzyskanie dostępu do zagranicznych aktywów.

Po ataku Rosji na Ukrainę w 2022 r. kraje Zachodu zaczęły nakładać sankcje na rosyjskich oligarchów, czyli bardzo bogatych ludzi powiązanych z rosyjską władzą. W ramach tych działań zaczęto zamrażać i przejmować ich majątki, takie jak jachty, samoloty, wille czy konta bankowe. Celem było ograniczenie dostępu do pieniędzy i wywieranie presji na Rosję.

Jednym z najbardziej znanych przypadków jest superjacht "Amadea", który jest powiązany z rosyjskim oligarchą Sulejmanem Kierimowem. Jacht o wartości około 300 milionów dolarów został zatrzymany w 2022 r. przez władze na Pacyfiku, a później przejęty przez Stany Zjednoczone.

Inny przykład to jacht "Tango", który jest powiązany z oligarchą Wiktorem Wekselbergiem. Został on zatrzymany w Hiszpanii na wniosek Stanów Zjednoczonych. Od tego czasu jacht jest pod kontrolą władz i nie może być używany ani sprzedany.

Podobne działania dotyczą też Romana Abramowicza. Część jego majątku, w tym samoloty i jachty, została zamrożona w różnych krajach. Oznacza to, że formalnie nadal są jego własnością, ale nie może z nich korzystać ani ich sprzedać.