Sprawdzili 14 tys. danych o zdrowiu astronautów. Są pierwsze wnioski
Naukowcy zbadali zdrowie dwóch członków załogi misji IGNIS przed i po locie. Sztuczna inteligencja wskazała istotne zmiany w metabolizmie, ruchu i budowie ciała.
Najważniejsze informacje
- Zespół Astro Performance zebrał ponad 14 tys. parametrów zdrowotnych dwóch astronautów.
- Wstępnie wykryto 15 odchyleń metabolicznych, 19 w analizie ruchu i 11 w strukturze ciała.
- Algorytmy AI porównują wyniki z grupą 10 osób na Ziemi, by wyodrębnić wpływ mikrograwitacji.
Badacze z eksperymentu Astro Performance zebrali szeroki zestaw danych o kondycji dwóch astronautów sześć miesięcy przed misją IGNIS i miesiąc po jej zakończeniu. Jak podaje Polska Agencja Prasowa, w panelu znalazły się m.in. wyniki krwi, analiza składu ciała, rezonans magnetyczny oraz testy wysiłkowe i sprawnościowe. Każdy z uczestników przechodził procedury dwukrotnie, co pozwoliło wychwycić różnice związane z misją.
Badany był dr Sławosz Uznański-Wiśniewski oraz drugi członek załogi, którego tożsamości nie ujawniono. Dwukrotnie każdy z badanych poddany został obszernej serii badań, rejestrując ponad 14 000 parametrów. Zespół porównywał ich wyniki z grupą 10 osób na Ziemi realizujących podobny protokół zdrowotny. Celem było oddzielenie wpływu mikrograwitacji od efektów treningu, stresu i zmian czasu.
Polska ma czego szukać w kosmosie
Dzięki temu chcemy wyodrębnić te zmiany, które zachodzą bezpośrednio pod wpływem mikrograwitacji, od tych będących efektem intensywnych przygotowań, stresu czy zmian stref czasowych - powiedział w rozmowie z PAP dr Norbert Kapiński ze Smarter Diagnostics.
Wstępna analiza ujawniła istotne różnice w trzech obszarach: metabolizmie, ruchu i strukturze ciała. Badacze odnotowali m.in. pogorszenie parametrów stabilograficznych odpowiedzialnych za koordynację, co przełożyło się na trudności z utrzymaniem równowagi podczas stania na jednej nodze z zamkniętymi oczami.
Pewne różnice przed i po misji były uderzające. Zauważyliśmy na przykład pogorszenie niektórych parametrów testów stabilograficznych, odpowiadających za koordynację ruchową - zaznaczył dr Kapiński.
Co zmienia mikrograwitacja: kości, mięśnie, insulina, witamina D
Zespół zaobserwował również istotne zmiany siły mięśniowej w stawach kończyn dolnych i różnice w gęstości kości biodrowej. Dr Kapiński podkreślił kontekst wysiłkowy misji. - W mikrograwitacji kości i mięśnie słabną bardzo szybko, a astronauci podczas tej misji mieli dość ograniczony program ćwiczeń fizycznych — powiedział ekspert, cytowany przez PAP. Dodatkowo wykryto skok poziomu insuliny oraz zmiany poziomu witaminy D, co według badaczy wymaga przeglądu strategii suplementacji i żywienia przed lotem, w trakcie oraz po powrocie.
Algorytmy użyte w projekcie były wcześniej szkolone na danych od 3 tys. sportowców, a teraz wspierają wnioski w obszarze medycyny kosmicznej. System tworzą wyspecjalizowani agenci AI analizujący osobno rezonans, skład ciała i krew.
Nasza technologia opiera się na wyspecjalizowanych agentach AI. Jedne analizują rezonans, inne skład ciała czy wyniki krwi. Chcemy, aby specjalista nie musiał analizować tysięcy tabel, zdjęć czy opisów, lecz otrzymał od systemu gotowe zestawienie istotnych anomalii - podsumował dr Norbert Kapiński.
Polska technologia i plany na przyszłość
Autorzy projektu przygotowują obecnie "proof of concept" (dowód wykonalności pomysłu) platformy diagnostycznej i zapowiadają jej prezentację na międzynarodowych kongresach astronautycznych. Te same narzędzia mogą docelowo wspierać wojsko i służby mundurowe. Dr Kapiński ocenia, że skala wyzwań będzie rosła.
Liczba misji będzie rosła wykładniczo, m.in. dzięki programowi Artemis i turystyce kosmicznej. Żaden lekarz nie zdoła samodzielnie przeanalizować tak ogromnego napływu danych w krótkim czasie. Jeśli dobrze wykorzystamy obecne doświadczenia, Polska ma szansę stać się istotnym ośrodkiem medycyny kosmicznej - powiedział.