Starożytny "cud inżynierii" odnaleziony. Wśród odkrywców są Polacy

• Archeolodzy z Uniwersytetu Warszawskiego i Armenii zidentyfikowali łącznie 1019 km elementów związanych z gospodarką wodną.
• Wśród nich znalazło się ok. 135 km pozostałości prawdopodobnie starożytnych kanałów oraz niemal 420 km dawnych koryt rzecznych i strumieni.
• Badacze opisali wyniki w piśmie "Antiquity", a odkrycia łączą z funkcjonowaniem miasta Argisztichinili w Armenii.

Mieszkańcy królestwa Urartu przekształcali okolice Kotliny Ararackiej w rolnicze zaplecze państwa już w czasach króla Argisztiego I. Jak podaje PAP, właśnie tam polscy archeolodzy wraz z partnerką z Armenii znaleźli ślady rozbudowanej infrastruktury wodnej, która miała zasilać nie tylko miasto, ale też pola, sady i winnice.

Zespół z Uniwersytetu Warszawskiego i Narodowej Akademii Nauk Republiki Armenii w Erywaniu wykorzystał zdjęcia satelitarne oraz metody teledetekcyjne. Dzięki temu badacze wyłapali ślady struktur, które przez wieki zatarły procesy naturalne, uprawa ziemi i współczesne inwestycje. Część kanałów zachowała się już tylko w subtelnych zmianach terenu.

Naukowcy rozpoznali 1019 km różnych elementów związanych z wodą. Ok. 135 km to pozostałości prawdopodobnie starożytnych kanałów, niemal 420 km stanowią dawne koryta rzeczne i strumienie, a ok. 429 km to współczesne kanały irygacyjne. Dodatkowo odkryto ok. 36 km dawnych kanałów czytelnych w samej rzeźbie terenu.

Znaczenie tego systemu potwierdzają także inskrypcje urartyjskie. Wynika z nich, że do miasta prowadziło pięć głównych kanałów, a jedna ze stel wspomina, iż przed ich budową ziemia pozostawała nieuprawna. To ważna wskazówka, bo łączy rozwój regionu bezpośrednio z pracą dawnych inżynierów i organizacją państwa.

Znajomość sztucznej irygacji i wynikające z jej działania dobrodziejstwa nie były czymś zaskakującym dla Urartyjczyków. Administracja królewska dysponowała odpowiednimi środkami, aby ten stan zmienić i stąd w pejzażu doliny pojawiła się sieć kanałów, dzięki której tereny te stały się spichlerzem całego królestwa - wyjaśnił PAP prof. Krzysztof Jakubiak z Uniwersytetu Warszawskiego

W projekcie wykorzystano również historyczne fotografie z amerykańskich satelitów programu CORONA i GAMBIT z lat 60. i 70. XX wieku. Badacze podkreślają jednak, że część kanałów mogła powstać już po upadku Urartu ok. 590 r. p.n.e. Prof. Jakubiak zaznaczył, że precyzyjne datowanie będzie trudne.

Datowanie kanałów irygacyjnych jest niezwykle trudne ze względu na to, że ulegały one w czasie użytkowania nieustannemu zamulaniu. Aby spróbować datować powstanie kanałów, niezbędne jest wykonanie odwiertów i pobranie próbek z dna kanałów, licząc na to, że w osadach znajdą się pozostałości organiczne, które będzie można poddać datowaniu radiowęglowemu - wyjaśnił prof. Jakubiak.