Polski mistrz z Auschwitz dał lekcję niemieckiemu oprawcy. I nie spotkała go za to żadna kara

Tadeusz Pietrzykowski trafił do KL Auschwitz w pierwszym transporcie więźniów. W obozie stoczył kilkadziesiąt walk bokserskich, które dostarczały krwawej rozrywki esesmanom. Tylko raz musiał uznać wyższość przeciwnika.

Tytuł mistrza wszechwag KL Auschwitz nie zapewniał mu co prawda bezkarności, ale dzięki swej sławie był w stanie robić rzeczy, o których inni więźniowie nie mogli nawet marzyć. Doskonałym tego przykładem jest historia przytoczona przez Andrzeja Fedorowicza w książce "Gladiatorzy z obozów śmierci".

Na początku lata 1941 roku, gdy Pietrzykowski prowadził konny zaprzęg do podobozu KL Auschwitz w Babicach, dostrzegł, jak jeden z vorarbaiterów (pomocników kapo) znęcał się nad niemłodym już mężczyzną.

Teddy – jak powszechnie go nazywano – nie zamierzał się temu bezczynnie przyglądać. Zatrzymał wóz i zwrócił się do eskortującego go strażnika:

Jestem bokserem, chciałbym potrenować sobie z tym człowiekiem. Ten podszedł do swoich kamratów, pilnujących więźniów grodzących pastwisko. Pokiwali głowami, najwyraźniej spodziewając się dobrej rozrywki.

Teraz Pietrzykowski miał już wolne – dosłownie – ręce. Fedorowicz w oparciu o wspomnienia boksera tak opisuje to, co nastąpiło później:

Teddy podszedł do voraibeitera.

– Za co bijesz tego człowieka? – zapytał.

– Stul pysk durny Polaczku – odburknął tamten obraźliwie.

– Zostaw go w spokoju, idioto – odpowiedział Teddy.

– I ty chcesz dostać? – zapytał Niemiec.

Pietrzykowski tylko na to czekał. Aby sprowokować oprawcę kiwnął głową. Gest przyniósł oczekiwany efekt. Voraibeiter spróbował wyprowadzić cios, ale ku jego zaskoczeniu Polak wcale nie czekał potulnie na razy. Zaprawiony w ringowych zmaganiach Teddy zaatakował pierwszy.

Najpierw uderzył w brzuch, a następnie poprawił w szczękę, powalając Niemca na ziemię. Ten mimo wszystko nie dawał za wygraną:

(…) wstał i znów ruszył do ataku, po chwili znów jednak leżał na ziemi.

– Chcesz skończyć w krematorium? – zapytał Teddy. Był gotów bić tego Niemca tak długo, aż ten w końcu nie będzie w stanie podnieść się z ziemi. Wtedy jednak stało się coś zdumiewającego. Człowiek, którego voraibeiter wcześniej kopał doskoczył do Pietrzykowskiego i złapał go za rękę.

Poprosił, aby bokser przestał okładać jego niedawnego oprawcę. Pietrzykowski kompletnie nie rozumiał dlaczego to robi, ale koniec końców zostawił w spokoju pomocnika kapo.

Nie musiał też długo czekać na wyjaśnienie dziwnego zachowania współwięźnia. Jak czytamy w "Gladiatorach z obozów śmierci"po powrocie do Auschwitz:

(…) zobaczył ofiarę voraibeitera wracającą z bandażami z rewiru. Pobity mężczyzna szedł w towarzystwie dobrego znajomego Teddy’ego z pierwszego transportu, Jana Marszałka, który w obozie miał numer 530.

Marszałek był księdzem, jednak w ewidencji podał się jako szewc, wiedział bowiem, że gdyby przyznał się do swojej prawdziwej profesji, jego życie byłoby krótkie. Starał się jednak pomagać wszystkim w potrzebie i zaufani więźniowie dobrze wiedzieli, kim jest.

W czasie rozmowy okazało się, że więźniem, w obronie którego stanął Pietrzykowski były ojciec Maksymilian Maria Kolbe. Kilka tygodni później zakonnik dobrowolnie zgłosił się na śmierć za innego osadzonego. Ocalony w ten sposób Franciszek Gajowniczek przetrwał pobyt w Auschwitz-Birkenau i zmarł dopiero w wieku 93 lat.

Rafał Kuzak - historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach, Okupowana Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej.

Bibliografia

• Andrzej Fedorowicz, Gladiatorzy z obozów śmierci, Bellona 2020.