Jak nie obrazić Gruzina? Polka mówi, czego nie wolno przy alkoholu

Zwykłe "na zdrowie" nie wystarczy. W kraju, gdzie wino leje się litrami, toasty muszą być bardziej przemyślane. Za bliskich, za Boga, a może za dusze zmarłych? O tym decyduje tamada - mistrz gruzińskiej supry.

Toast to podstawa gruzińskiej supry Toast to podstawa gruzińskiej supry
Źródło zdjęć: © Sonia Stępień
Sonia Stępień

Miłość do dobrego jedzenia, wina, muzyki, spędzania czasu w gronie najbliższych. To właśnie umiłowanie życia zrodziło wśród Gruzinów tradycję, którą kultywują od wieków.

Tradycję obfitych uczt, wielogodzinnych rozmów przy stole i przede wszystkim - niezwykłych, złożonych, często poruszających toastów.

Tradycyjna gruzińska uczta nazywana jest suprą. Choć podobnie jak Polacy, Gruzini lubią, kiedy stoły uginają się pod ciężarem pysznego jedzenia, ich biesiady mają bardziej uroczysty charakter, niż nasze posiadówki przy "secie i galarecie".

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

Sekrety Gruzji

Przede wszystkim, każdej porządnej suprze przewodzi tamada, czyli mistrz ceremonii. Jest on kimś więcej, niż gospodarzem czy też wodzirejem.

Tamada ustala tempo spożywania alkoholu, dba o odpowiednią atmosferę przy stole. Decyduje, kiedy nadchodzi czas na muzykę, a kiedy na tańce.

Gruzińskie stoły uginają się od jedzenia. Nie brakuje mięsa, ryb i tradycyjnego chaczapuri
Gruzińskie stoły uginają się od jedzenia. Nie brakuje mięsa, ryb i tradycyjnego chaczapuri © o2.pl | Sonia Stępień
Chaczapuri (po lewej) i chinkali (po prawej) to punkty obowiązkowe
Chaczapuri (po lewej) i chinkali (po prawej) to punkty obowiązkowe © o2.pl | Sonia Stępień

Gruzja. Tu toasty to rytuał. Nie wolno go lekceważyć

Tamada wznosi pierwszy, najważniejszy, niemalże rytualny toast, który określa kierunek wieczerzy.

Dopiero po uniesieniu przez niego kieliszka, to samo mogą zrobić pozostali biesiadnicy. W przeciwnym razie okażą gospodarzom brak szacunku.

Tamadą zostają zwykle mężczyźni, którzy uczą się tej sztuki latami, od dziecka obserwując swoich dziadków i ojców. Na rodzinnych spotkaniach mistrzem ceremonii zostaje zwykle głowa rodziny.

Powierzenie tej roli komuś innemu - młodszemu krewnemu czy gościowi, jest dla niego ogromnym zaszczytem, ale także wielką odpowiedzialnością.

Toasty i muzyka i ważne elementy gruzińskiej uczty
Toasty i muzyka i ważne elementy gruzińskiej uczty © o2.pl | Sonia Stępień

Toasty naturalnie wznoszone są winem - wyrazistym, głównie wytrawnym gruzińskim trunkiem, tradycyjnie wytwarzanym z całych kiści winogronowych, umieszczanych w glinianych naczyniach - w odróżnieniu od większości obecnie produkowanych win europejskich, które dojrzewają w drewnianych beczkach.

Tego napoju na gruzińskim stole nigdy nie może zabraknąć. Czasami w karafkach pojawia się także czacza - odpowiednik włoskiej grappy, mocny alkohol destylowany z winogronowego moszczu. Rzadziej w Gruzji pija się koniak czy nalewki.

Ważniejsze jednak od zawartości kieliszków podczas supry jest coś zgoła innego. Treść wznoszonych toastów. A ta bywa przeróżna, w zależności od towarzystwa, okoliczności, nastroju. Istotne jest, by toasty były szczere i płynęły prosto z serca. To właściwie jedyna zasada, której bezbłędnie należy przestrzegać.

Tradycyjna supra to wino, jedzenie i cudna atmosfera
Tradycyjna supra to wino, jedzenie i cudna atmosfera © o2.pl | Sonia Stępień

Za zmarłych i za żywych

Dobry tamada powinien być oratorem, gawędziarzem, poetą i komikiem w jednym. Czasami jego zadaniem jest rozbawienie gości, innym razem podkreślenie podniosłości ważnej chwili. W toastach często wspomniany jest Bóg, Gruzja, rodzina, pokój i miłość.

Toasty to także piękny sposób na kultywowanie pamięci o tych, którzy nie mogą już zasiąść do biesiady. Gruzini są bardzo rodzinni i nie pozwalają, by pamięć po zmarłych została zatracona.

Podczas supry często wznosi się za toasty za nieboszczyków, przy okazji przywołując wesołe lub poruszające anegdoty na ich temat.

Przemówienia tamady potrafią trwać dobrych kilka minut, a kończy je wspólny okrzyk: gaumardżos! (gruziński odpowiednik naszego "na zdrowie"). Kiedy najważniejsze słowa zostały już wypowiedziane, brzuchy biesiadników są pełne chaczapuri i chinkali, a w głowach przyjemnie szumi od sfermentowanych winogron, przychodzi czas na rozrywki.

Muzyka odgrywa bardzo ważną rolę w gruzińskiej kulturze. Gruzini pielęgnują swoje folkowe pieśni, wspólnie śpiewając je przy stole, często przy akompaniamencie gitary lub panduri - trzystrunowego, tradycyjnego instrumenty.

Dumnie i z chęcią prezentują swoje dziedzictwo kulturowe także obcokrajowcom.

Z gruzińskiej supry nie sposób wyjść głodnym, smutnym, ani całkowicie trzeźwym. Warto jednak pamiętać, że przesadzenie z alkoholem, szczególnie będąc gościem, nie jest w Gruzji dobrze postrzegane.

Ostatni toast wznoszony jest zazwyczaj za Bogurodzicę. A po zakończonej suprze, cóż - trzeba przygotować się na kolejną!

Źródło artykułu: o2pl
Wybrane dla Ciebie
Taki widok na 145. km autostrady A1. Utrudnienia dla kierowców
Taki widok na 145. km autostrady A1. Utrudnienia dla kierowców
Poruszające słowa Jurka Owsiaka o Litewce. "Nie miałem pojęcia, że był posłem"
Poruszające słowa Jurka Owsiaka o Litewce. "Nie miałem pojęcia, że był posłem"
Wzruszający widok. Tak wyglądało miejsce wypadku Litewki w dniu pogrzebu
Wzruszający widok. Tak wyglądało miejsce wypadku Litewki w dniu pogrzebu
Jak sadzić chrzan? Pamiętaj o tej zasadzie
Jak sadzić chrzan? Pamiętaj o tej zasadzie
Skazali ją za cudzołóstwo. Dramat Włoszki w Egipcie. "Boję się"
Skazali ją za cudzołóstwo. Dramat Włoszki w Egipcie. "Boję się"
Pogrzeb Litewki. Poruszające słowa księdza. "Złość, gniew, ból"
Pogrzeb Litewki. Poruszające słowa księdza. "Złość, gniew, ból"
Tak chce uhonorować Litewkę. Jezuita Grzegorz Kramer ma propozycję
Tak chce uhonorować Litewkę. Jezuita Grzegorz Kramer ma propozycję
Ponad 600 litrów rozpuszczalników w lesie. Strażacy zabezpieczyli teren
Ponad 600 litrów rozpuszczalników w lesie. Strażacy zabezpieczyli teren
Nie mogła wejść do mieszkania. w środku 5-latka. Wstrząsający finał
Nie mogła wejść do mieszkania. w środku 5-latka. Wstrząsający finał
Śmierć Litewki. Prawnik: "Nagonka" i "lincz". Kierowca dostał ochronę
Śmierć Litewki. Prawnik: "Nagonka" i "lincz". Kierowca dostał ochronę
Mieli "wysadzić się w powietrze". Kim Dzong Un mówi o "szczycie lojalności"
Mieli "wysadzić się w powietrze". Kim Dzong Un mówi o "szczycie lojalności"
Ukryta funkcja opakowania na jajka. Mało kto o niej wie
Ukryta funkcja opakowania na jajka. Mało kto o niej wie