Ludzie od dawna się nad tym głowili. Sztuczna inteligencja rozwiązała wielką zagadkę

Holenderscy naukowcy wykorzystali sztuczną inteligencję, aby rozwiązać jedną z zagadek zwojów znad Morza Martwego, czyli rękopisów z Qumran. Analizy przyniosły zaskakujące efekty.

zagadkaGroty w Qumran - to tam znaleziono rękopisy.
Źródło zdjęć: © Getty Images

Sztuczna inteligencja rozwiązała jedną z wielu zagadek słynnych zwojów znad Morza Martwego. Testy przeprowadzano na holenderskim Uniwersytetcie w Groningen. Jak dotąd zajmowano się najdłuższym tekstem, czyli Wielkim Zwojem Izajasza, który pochodzi z ok. 125 roku p.n.e.

Tajemnicze zwoje znad Morza Martwego

Analiza potwierdziła to, co od dawna podejrzewali naukowcy. Tekst został spisany nie przed jedną osobę, a dwie. Algorytm dokładnie przeskanował litery, sprawdzając trudne do wychwycenia dla człowieka zmiany w kształcie i kroju liter.

Sztuczną inteligencję zaprzęgnęliśmy do pracy dlatego, że mamy tutaj podobny charakter pisma. Chcieliśmy dowiedzieć się, czy pisały dwie osoby czy jedna, która w pewnym momencie zmieniła narzędzie do pisania - mówi cytowana przez "New Scientist" Charlotte Hempel z University of Birmingham.

Zwój Izajasza jest jednym z około 950 różnych tekstów odkrytych w latach czterdziestych i pięćdziesiątych XX wieku w Qumran. Jest najdłuższym i zarazem jednym z najlepiej zachowanych spośród wszystkich znalezionych zwojów. Ma łączną długość 734 cm i zawiera wszystkie 66 rozdziałów biblijnej Księgi Izajasza spisanych w 54 kolumnach. Jest też o tysiąc lat starszy niż jakiekolwiek odkryte wcześniej rękopisy biblijne.

Wielki Zwój Izajasza to kopia Księgi Izajasza. Zanim odkryto zwoje z Qumran, historię tekstów biblijnych mogliśmy studiować praktycznie wyłącznie ze średniowiecznych manuskryptów z około 1000 roku. Zwoje znad Morza Martwego są jak kapsuła czasu. Pozwalają nam podróżować do czasów, w których Biblia dopiero powstawała - mówi Mladen Popovic z Uniwersytetu w Groningen.

Zwoje znad Morza Martwego. Odkrycie przejdzie do historii

Źródło artykułu: o2pl
Wybrane dla Ciebie
Wyniki Lotto 02.01.2026 – losowania Euro Jackpot, Multi Multi, Ekstra Pensja, Ekstra Premia, Mini Lotto, Kaskada
Wyniki Lotto 02.01.2026 – losowania Euro Jackpot, Multi Multi, Ekstra Pensja, Ekstra Premia, Mini Lotto, Kaskada
Śmiertelny atak pumy w Kolorado. To pierwszy taki przypadek od lat
Śmiertelny atak pumy w Kolorado. To pierwszy taki przypadek od lat
Policjanci publikują wideo. Czy ktoś im pomoże? "Nietypowa sprawa"
Policjanci publikują wideo. Czy ktoś im pomoże? "Nietypowa sprawa"
Dopiero zaczynał karierę w policji. Spowodował wypadek. Miał 2 promile
Dopiero zaczynał karierę w policji. Spowodował wypadek. Miał 2 promile
Christian Mansell: Walka z ADHD i powrót do wyścigów
Christian Mansell: Walka z ADHD i powrót do wyścigów
Niemcy ruszyli nad Bałtyk. Ponad 30 kg. "Szaleństwo" na plażach
Niemcy ruszyli nad Bałtyk. Ponad 30 kg. "Szaleństwo" na plażach
Tak zakończyło się odśnieżanie parku w Łodzi. "Kto teraz zapłaci za naprawę?"
Tak zakończyło się odśnieżanie parku w Łodzi. "Kto teraz zapłaci za naprawę?"
Chaos na lotnisku w Australii. Pijany pasażer wbiegł na pas startowy
Chaos na lotnisku w Australii. Pijany pasażer wbiegł na pas startowy
Pod psem załamał się lód. Akcja strażaków na Kanale Żerańskim
Pod psem załamał się lód. Akcja strażaków na Kanale Żerańskim
Polak ranny w pożarze. Wieści ze Szwajcarii. MSZ informuje
Polak ranny w pożarze. Wieści ze Szwajcarii. MSZ informuje
5-latka zginęła podczas zabawy w hamaku. 41-latek usłyszał zarzuty
5-latka zginęła podczas zabawy w hamaku. 41-latek usłyszał zarzuty
Leśnicy są bezwzględni. Zakaz wstępu do lasu. "Prosimy o zrozumienie"
Leśnicy są bezwzględni. Zakaz wstępu do lasu. "Prosimy o zrozumienie"