Ludzie od dawna się nad tym głowili. Sztuczna inteligencja rozwiązała wielką zagadkę

Holenderscy naukowcy wykorzystali sztuczną inteligencję, aby rozwiązać jedną z zagadek zwojów znad Morza Martwego, czyli rękopisów z Qumran. Analizy przyniosły zaskakujące efekty.

zagadkaGroty w Qumran - to tam znaleziono rękopisy.
Źródło zdjęć: © Getty Images

Sztuczna inteligencja rozwiązała jedną z wielu zagadek słynnych zwojów znad Morza Martwego. Testy przeprowadzano na holenderskim Uniwersytetcie w Groningen. Jak dotąd zajmowano się najdłuższym tekstem, czyli Wielkim Zwojem Izajasza, który pochodzi z ok. 125 roku p.n.e.

Tajemnicze zwoje znad Morza Martwego

Analiza potwierdziła to, co od dawna podejrzewali naukowcy. Tekst został spisany nie przed jedną osobę, a dwie. Algorytm dokładnie przeskanował litery, sprawdzając trudne do wychwycenia dla człowieka zmiany w kształcie i kroju liter.

Sztuczną inteligencję zaprzęgnęliśmy do pracy dlatego, że mamy tutaj podobny charakter pisma. Chcieliśmy dowiedzieć się, czy pisały dwie osoby czy jedna, która w pewnym momencie zmieniła narzędzie do pisania - mówi cytowana przez "New Scientist" Charlotte Hempel z University of Birmingham.

Zwój Izajasza jest jednym z około 950 różnych tekstów odkrytych w latach czterdziestych i pięćdziesiątych XX wieku w Qumran. Jest najdłuższym i zarazem jednym z najlepiej zachowanych spośród wszystkich znalezionych zwojów. Ma łączną długość 734 cm i zawiera wszystkie 66 rozdziałów biblijnej Księgi Izajasza spisanych w 54 kolumnach. Jest też o tysiąc lat starszy niż jakiekolwiek odkryte wcześniej rękopisy biblijne.

Wielki Zwój Izajasza to kopia Księgi Izajasza. Zanim odkryto zwoje z Qumran, historię tekstów biblijnych mogliśmy studiować praktycznie wyłącznie ze średniowiecznych manuskryptów z około 1000 roku. Zwoje znad Morza Martwego są jak kapsuła czasu. Pozwalają nam podróżować do czasów, w których Biblia dopiero powstawała - mówi Mladen Popovic z Uniwersytetu w Groningen.

Zwoje znad Morza Martwego. Odkrycie przejdzie do historii

Źródło artykułu: o2pl
Wybrane dla Ciebie
Wyniki Lotto 19.02.2026 – losowania Lotto, Lotto Plus, Multi Multi, Ekstra Pensja, Ekstra Premia, Mini Lotto, Kaskada
Wyniki Lotto 19.02.2026 – losowania Lotto, Lotto Plus, Multi Multi, Ekstra Pensja, Ekstra Premia, Mini Lotto, Kaskada
Rada Pokoju bez Białorusi. Dostali zaproszenie, ale nie dostali wiz
Rada Pokoju bez Białorusi. Dostali zaproszenie, ale nie dostali wiz
W Indiach zginał 29-letni Polak. Opublikowali porażające zdjęcia wraku
W Indiach zginał 29-letni Polak. Opublikowali porażające zdjęcia wraku
Kraków. Zaatakowali 39-latka maczetą. Trzech z nich jest niepełnoletnich
Kraków. Zaatakowali 39-latka maczetą. Trzech z nich jest niepełnoletnich
Sprzedaż właściciela TVN. Netflix przebije ofertę Paramount?
Sprzedaż właściciela TVN. Netflix przebije ofertę Paramount?
Polak zatrzymany w Niemczech. Oto, co miał w plecaku
Polak zatrzymany w Niemczech. Oto, co miał w plecaku
Atak na aktywistów w Gryfinie. Właśnie zapadł wyrok
Atak na aktywistów w Gryfinie. Właśnie zapadł wyrok
Tragiczna śmierć ciężarnej Kasi. Na pogrzeb przybyły tłumy
Tragiczna śmierć ciężarnej Kasi. Na pogrzeb przybyły tłumy
Chińskie auta zatrzymane na granicy. Nie przeszły kontroli
Chińskie auta zatrzymane na granicy. Nie przeszły kontroli
Zaginął w Tatrach. Poszukiwania 30-latka zawieszone
Zaginął w Tatrach. Poszukiwania 30-latka zawieszone
Proboszcz oszukał parafian na miliony. Usłyszał właśnie zarzuty
Proboszcz oszukał parafian na miliony. Usłyszał właśnie zarzuty
Eksplozja ciężarówki w Chile. Kierowca przewoził skroplony gaz
Eksplozja ciężarówki w Chile. Kierowca przewoził skroplony gaz