Wystarczy chwila nieuwagi. Co zrobić, gdy klikniesz zły link?

Wystarczy chwila nieuwagi, jedno kliknięcie w podejrzany link lub załącznik, by narazić firmę na poważne ryzyko: kradzież danych, blokadę systemu, wyciek informacji o klientach. W takich sytuacjach liczy się szybka, konkretna reakcja. Im wcześniej zareagujesz, tym większa szansa, że ograniczysz szkody.

Zagrożenia mogą mieć różną postać. Po kliknięciu w link z wiadomości e-mail może otworzyć się fałszywa strona logowania (tzw. phishing), której celem jest przechwycenie loginu i hasła.

Czytaj też: Podatek VAT dla początkujących – czy naprawdę muszę go płacić?

Może też automatycznie pobrać się plik zawierający ransomware – złośliwe oprogramowanie, które zaszyfruje wszystkie pliki w komputerze i wyświetli żądanie okupu. Czasami nie dzieje się nic zaraz po kliknięciu w link, ale w tle aktywuje się szkodliwy proces: np. uruchamia się zdalny dostęp do komputera lub włącza się rejestrowanie naciśnięć klawiatury. To, że nie widać skutków od razu, nie oznacza, że zagrożenia nie ma.

Pierwszy krok: odłączenie sprzętu od sieci internetowej – fizycznie lub przez wyłączenie Wi-Fi. Celem jest zatrzymanie przepływu danych między twoim urządzeniem a serwerami przestępców. To może uchronić przed dalszym przejęciem danych lub rozprzestrzenianiem się złośliwego oprogramowania na inne komputery firmowe.

Drugi krok: nie loguj się do żadnych kont, nawet "dla sprawdzenia". To częsty błąd – po kliknięciu w podejrzany link wielu użytkowników wchodzi na stronę banku czy e-maila, by zobaczyć, czy wszystko działa. Jeśli twoje dane logowania zostały już przechwycone, każde kolejne logowanie zwiększa ryzyko. Poczekaj, aż będziesz korzystać z bezpiecznego, sprawdzonego urządzenia, które nie miało styczności z zainfekowanym sprzętem.

Trzeci krok: zmiana haseł, zwłaszcza jeśli używasz tego samego hasła w różnych miejscach. Ale uwaga: zrób to tylko na urządzeniu, które nie było podłączone do zaatakowanego systemu. Hasła powinny być unikalne, silne, a jeśli to możliwe – zabezpieczone dodatkowo poprzez dwuskładnikowe uwierzytelnianie.

Czytaj też: Druzgocący wpływ. Dlaczego stres zabija skuteczność w prowadzeniu firmy?

Czwarty krok: kontakt z informatykiem – wewnętrznym lub zewnętrznym. W przypadku małych firm to może być nawet zaufany specjalista IT, który wspiera firmę doraźnie. Kluczowe jest, aby ktoś kompetentny ocenił sytuację, sprawdził system, zabezpieczył dane i podjął działania naprawcze. Zanim dotrze do ciebie specjalista, przeskanuj urządzenia za pomocą aktualnego programu antywirusowego.

Dobrą praktyką jest także zgłoszenie incydentu do odpowiednich instytucji. W Polsce działa zespół CSIRT NASK (incydent.cert.pl), który zajmuje się reakcją na cyberataki i doradza, jak postępować. Warto skorzystać z ich pomocy, szczególnie gdy nie masz dedykowanego zespołu IT.

Jeśli podejrzewasz, że twoje dane finansowe zostały naruszone, natychmiast skontaktuj się z bankiem. W przypadku poważnych naruszeń zgłoś sprawę organom ścigania.

Kliknięcie w zły link nie musi oznaczać katastrofy, jeśli wiesz, jak zareagować. Świadomość zagrożeń i szybka reakcja mogą uchronić cię przed poważnymi konsekwencjami. Pamiętaj, że ochrona danych to proces ciągły, wymagający regularnej edukacji i stosowania najlepszych praktyk w zakresie cyberbezpieczeństwa.