Zniszczyły warszawską Syrenę. Ruszył proces aktywistek. Jak się tłumaczyły?

W poniedziałek przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-Śródmieścia rozpoczął się proces dwóch aktywistek Ostatniego Pokolenia, które oskarżono o zniszczenie pomnika Syreny. Prokuratura twierdzi, że ich działania spowodowały straty wynoszące 361 tys. 607 zł.

Według aktu oskarżenia, w marcu 2024 r. dwie aktywistki Ostatniego Pokolenia dokonały uszkodzeń rzeźby syreny, niecki fontanny i cokołu kamiennego z piaskowca poprzez oblanie pomnika Syreny znaczną ilością pomarańczowej farby. Pomnik, wpisany do rejestru zabytków woj. mazowieckiego, został uszkodzony - w cokół i nieckę fontanny wsiąkła farba i spowodowała trwałe zanieczyszczenia wewnątrz struktury kamienia.

Czytaj także: Prawdziwa Syrena Warszawska. Straciła życie w Powstaniu

Prokuratura podkreśla też, że usunięcie farby uszkodziło powłoki zabezpieczające rzeźbę, co zwiększyło jej podatność na dalsze zniszczenia.

Wysokość tej kwoty została wyliczona na podstawie stanowiska wojewódzkiego mazowieckiego konserwatora zabytków i opinii biegłego z zakresu kamieniarstwa, a także jednostki odpowiedzialnej za opiekę i konserwację nad rzeźbą – zaznaczyła prokuratura.

Podczas pierwszej rozprawy aktywistki nie przyznały się do winy. Twierdziły, że ich celem było zwrócenie uwagi na kryzys klimatyczny, a nie akt wandalizmu.

Zrobiłyśmy wszystko tak, aby nie kierować protestu przeciwko samej syrence. Oblałyśmy pomnik zmywalną farbą wykonaną z mieszaniny wody i proszku ze skrobi ziemniaczanej, którą zmyłby pierwszy deszcz. Sprawdziłyśmy publiczne rejestry zabytków, czyli te, do których miałyśmy dostęp i w żadnym nie było warszawskiej syrenki – mówiła jedna z aktywistek.

Czytaj także: Aktywistki zniszczyły warszawską Syrenkę. Koszty naprawy będę je boleć

Zaznaczała, że kryzys klimatyczny niszczy wszystko, również dobra kultury i zabytki, a rządzący nie podejmują działań, by mu przeciwdziałać.

Biłam na alarm. Zrobiłam coś, co nie mogło zostać niezauważone i tak się stało – powiedziała aktywistka.

Zapytana przez pełnomocnika konserwatora zabytków, czy miała świadomość, z czego pomnik jest wykonany, odpowiedziała, że z miedzi, a cokół z piaskowca oraz że przed oblaniem go farbą razem z koleżanką przeprowadzały próby na innym przedmiocie.

Druga z aktywistek doprecyzowała, że farba, którą kobiety oblały pomnik, to była mieszkanka wody i proszku Hoi wykorzystywanego na festiwalach. "Według mojej wiedzy ta mieszanka nie jest toksyczna ani trwała i nie powinna uszkodzić pomnika (...). Działania w sprawie kryzysu nie są adekwatne, dlatego zdecydowałyśmy się oblać pomnik" – podkreśliła kobieta.

Pomnik Syreny na bulwarach wiślanych został odsłonięty w czerwcu 1939 r. przez prezydenta Stefana Starzyńskiego. Autorką rzeźby jest Ludwika Nitschowa, a do opracowania głowy i korpusu syreny pozowała studentka etnografii Uniwersytetu Warszawskiego Krystyna Krahelska, która wkrótce zginęła w Powstaniu Warszawskim.

Podczas okupacji niemieckiej żaden z dwóch warszawskich pomników Syreny nie znalazł się na liście monumentów przeznaczonych do rozbiórki. Nie zostały one również zniszczone po upadku powstania.

Pomnik został jednak uszkodzony - w 1949 r. pracownia Braci Łopieńskich bez zdejmowania rzeźby z cokołu załatała 35 drobnych przestrzelin syreny.

Kolejna rozprawa odbędzie się 17 września. Zostanie wówczas odtworzony film z incydentu, a świadkowie złożą zeznania.

Źródło: PAP