Jest na krawędzi wyginięcia. Prognozy naukowców zatrważają

• Szarytka morska jest największym ssakiem z rodziny fokowatych w Bałtyku.
• Obecne limity polowań mogą zagrażać przetrwaniu gatunku.
• Naukowcy zalecają zmniejszenie limitu polowań do 1900 osobników rocznie.

Szarytka morska, znana również jako foka szara, to największy przedstawiciel rodziny fokowatych zamieszkujący Bałtyk. Choć liczebność tych zwierząt wzrosła dzięki działaniom ochronnym, ich populacja wciąż nie osiągnęła poziomu sprzed intensywnych polowań. Naukowcy alarmują, że obecne limity polowań mogą ponownie zagrozić przetrwaniu tego gatunku.

Foka szara, znana też jako szarytka morska (Halichoerus grypus), to największy i najliczniejszy przedstawiciel fok bałtyckich. W polskich wodach Bałtyku żyje około 20–40 tys. osobników. Najczęściej spotyka się je na północno‑wschodnim wybrzeżu – w Zatoczce Puckiej, na Półwyspie Helskim, a od 2010 r. coraz liczniej w rezerwacie Mewia Łacha przy ujściu Wisły.

Regularne obserwacje odnotowuje się też w Zatoni Wiślanej i nad jeziorami przybrzeżnymi (Dąbie, Łebsko).

Szarytki wyróżniają się wyraźnym dymorfizmem płciowym:

• Samce osiągają 2,3–3 m i wagę do 300 kg. Mają masywną szyję, wydatny, "psi" pysk z nozdrzami w kształcie litery W oraz jednolicie ciemne futro – ciemnoszare lub brunatne.
• Samice są nieco mniejsze (do 2 m i ~200 kg), lżejsze w budowie. Ich futro jest jasnoszare z kremowo-białym spodem, pokryte nieregularnymi, ciemniejszymi plamami. Każde zwierzę ma niepowtarzalny wzór, co ułatwia identyfikację.

Mimo wzrostu liczebności, szarytki morskie nadal są pod presją. Obecne limity polowań, ustalone na 3 tys. osobników rocznie, są zdaniem naukowców zbyt wysokie. Badania przeprowadzone przez Uniwersytet w Göteborgu wskazują, że takie działania mogą doprowadzić do zmniejszenia populacji, nawet przy optymistycznych scenariuszach dotyczących zmian środowiskowych.

Jak informuje "National Geographic", zespół badawczy, kierowany przez dr Daire Carrolla, opracował model matematyczny, który uwzględnia różne scenariusze przyszłości szarytek morskich. Naukowcy zalecają zmniejszenie limitu polowań do 1900 osobników rocznie, aby zapewnić przetrwanie gatunku w dłuższej perspektywie.

Jak zachować się w razie spotkania foki?

• Nigdy nie zbliżaj się i nie próbuj dotykać fok – mogą się poczuć zagrożone i zaatakować.
• Obserwuj z zachowaniem bezpiecznej odległości i nie zakłócaj ich spokoju.
• Jeśli foka jest ranna lub zagrożona, zgłoś to Błękitnemu Patrolowi WWF lub lokalnej stacji morskiej (np. Hel).

Polowania na szarytki morskie mają długą historię, sięgającą nawet 10 tys. lat. W przeszłości były one postrzegane jako konkurencja dla rybaków, co prowadziło do ich masowego tępienia. Dziś, mimo ochrony prawnej, wciąż są zagrożone przez działalność człowieka.

Ochrona szarytek morskich wymaga nie tylko zmniejszenia limitów polowań, ale także monitorowania zmian środowiskowych. Jak zaznacza "National Geographic", naukowcy podkreślają, że bez odpowiednich działań, te majestatyczne zwierzęta mogą całkowicie zniknąć z bałtyckich plaż.