Polacy obawiają się inwazji? Raport SWPS

• 68,5 proc. Polaków obawia się inwazji militarnej; silny lęk deklaruje 28,8 proc.
• Poczucie własnej skuteczności ma większy wpływ na dobrostan niż sam poziom strachu.
• Między 2024 a 2025 r. spadł odsetek osób, które nie wiedzą, co zrobią w razie wojny (z ok. 40 proc. do 23,9 proc.).

Nowy raport Uniwersytetu SWPS pokazuje, jak Polacy postrzegają zagrożenie wojenne i własną gotowość do działania. Badanie zrealizowano we wrześniu i październiku 2025 r. na próbie 1029 osób. Autorzy analizowali poziom obaw, poczucie skuteczności oraz przewidywane zachowania. Już we wstępie wskazują, że przekonanie o sprawczości jest silniej powiązane z dobrostanem psychicznym niż sam lęk.

Jak wskazuje Polska Agencja Prasowa, kluczowy wynik dotyczy relacji między lękiem a poczuciem sprawczości. Choć 68,5 proc. badanych obawia się inwazji, to co czwarty respondent uważa, że poradziłby sobie w sytuacji zagrożenia. Autorzy raportu zalecają, by w komunikacji publicznej większy nacisk kłaść na instrukcje działania, a nie tylko na opisy ryzyka. Jak podkreślają, takie podejście może realnie poprawić kondycję psychiczną społeczeństwa.

Badaczka z SWPS akcentuje praktyczne wskazówki zamiast eskalowania obaw. Zamiast nieustannie podkreślać wagę potencjalnego niebezpieczeństwa, media i politycy powinni raczej informować o tym, jakie konkretne działania możemy podejmować w sytuacji zagrożenia.

Taki konstruktywny sposób podejścia do sprawy może mieć znacznie lepszy skutek i przynieść realny zysk naszemu społeczeństwu tak dziś, jak i w przyszłości — zaznaczyła dr Dominika Bulska z Centrum Badań nad Relacjami Społecznymi Uniwersytetu SWPS.

Autorzy wskazują, że między 2024 a 2025 r. wzrosło poczucie zagrożenia, ale jednocześnie wyraźnie poprawiła się gotowość do działania. W 2024 r. niemal 40 proc. osób nie wiedziało, co zrobi w przypadku wojny. Obecnie takiej odpowiedzi udziela 23,9 proc. Zespół przeanalizował też wątki tożsamości: osoby o wyższym poziomie tzw. bezpiecznej identyfikacji narodowej częściej deklarowały obawy o inwazję. Natomiast narcyzm narodowy nie korelował istotnie z lękiem.

Osoby odczuwające patriotyczną więź z narodem polskim w większym stopniu obawiają się wojny, niż osoby niezwiązane z Polską w tak dużym stopniu — podsumowała dr Bulska.

W obszarze poczucia skuteczności ani narcyzm narodowy, ani bezpieczna identyfikacja nie miały znaczącego wpływu. Autorzy — dr Dominika Bulska i Bronisław Bremer — podkreślają, że komunikacja nakierowana na działanie może przynosić społeczną korzyść już teraz i w przyszłości. W praktyce oznacza to stawianie na proste wyjaśnienia: jak się przygotować, jak reagować, gdzie szukać pomocy. To kierunek, który — według raportu — może realnie wzmocnić odporność psychiczną obywateli.

Źródło: PAP.