Rolniczka zaprasza do sadu. Ekologiczne samozbiory. Tylko 10 zł/kg

"Zapraszam na samozbiory pięknych ekologicznych czereśni. Cena 10 zł za kg. Czereśnie w miejscowości Podszkodzie. Nr tel. 412484562" – taki wpis pojawił się w grupie "Spotted: Ostrowiec Świętokrzyski" na Facebooku.

Autorka ogłoszenia, pani Małgorzata, zaprosiła chętnych do samodzielnego zbierania dojrzałych owoców prosto z sadu. Do wpisu dołączyła kilka zdjęć – widać na nich gałęzie i całe drzewa obciążone czerwonymi czereśniami czekającymi na zbiory.

Dla wielu osób to dziś coś więcej niż sposób na tańsze zakupy. Samozbiory oznaczają możliwość zebrania owoców bezpośrednio od producenta, obejrzenia plantacji i wyboru dokładnie takich owoców, jakie chce się zabrać do domu.

Zasada jest zwykle prosta: odwiedzający przyjeżdża na plantację lub do sadu, sam zbiera owoce, a na końcu płaci według wagi. Szczegóły zależą od gospodarstwa – część pozwala podjadać podczas zbioru, inne wprowadzają limity wejść albo wcześniejsze zapisy.

W tym sezonie ceny różnią się jednak bardzo mocno – nie tylko między gatunkami, ale nawet pomiędzy podobnymi gospodarstwami.

Ogłoszenie spod Ostrowca Świętokrzyskiego z ceną 10 zł za kilogram ekologicznych czereśni mieści się w środku rynkowych stawek obserwowanych w tym sezonie. Z relacji publikowanych w mediach wynika, że ceny samozbiorów czereśni najczęściej mieszczą się w przedziale 7–15 zł za kilogram.

Wśród przykładów pojawiały się m.in.:

• 10 zł/kg – oferta sadownika z Pątnowa w woj. łódzkim, który podkreślał, że nie stosuje oprysków,
• 15 zł/kg – stawka przy samozbiorach w Sobieniach-Jeziorach na Mazowszu.

Niektóre gospodarstwa próbują przyciągać nie tylko ceną. W ogłoszeniach pojawiają się informacje o parkingu, dostępie do wody, miejscach do odpoczynku czy możliwości spędzenia na miejscu kilku godzin.

Jeszcze większe różnice widać przy truskawkach. W tym sezonie ceny samozbiorów zaczynały się od 7,50 zł za kilogram – taką stawkę podawano na plantacji w Rokosowie koło Sławoborza. Organizatorzy zaznaczali jednak, że był to początek sezonu i na większe ilości owoców trzeba jeszcze poczekać.

Z drugiej strony pojawiały się także droższe propozycje. Duże zainteresowanie wzbudziły samozbiory w Księżym Lesie na Śląsku, gdzie cena wynosiła 17 zł za kilogram, a dodatkowo obowiązywały limity – na pole mogło wejść maksymalnie 200 osób dziennie i wymagane były wcześniejsze zapisy.

Dla porównania – na niektórych giełdach hurtowych ceny truskawek dochodziły nawet do 20 zł za kilogram.

Coraz częściej w formule samozbiorów pojawiają się również mniej oczywiste owoce. Przy jagodzie kamczackiej stawki w tym sezonie zaczynały się od 8 zł za kilogram, ale na niektórych plantacjach sięgały nawet 22 zł za kilogram.

Z kolei borówka amerykańska często wiąże się z dodatkowymi zasadami – część gospodarstw wymaga wcześniejszego zgłoszenia albo ustala minimalną ilość zbioru, np. od 2 kg. W regulaminach pojawiają się też wskazówki dotyczące sposobu zbierania: poruszania się wyznaczonym rzędem czy pozostawiania niedojrzałych owoców.