Odkryli nieznany język. Naukowcy wydobywają pismo sprzed 3000 lat

Archeologowie odkryli w starożytnych hetyckich archiwach tablice zapisane w dotąd nieznanym języku. Znalezisko z Turcji wyciąga na światło dzienne słowa z języka, który wymarł ponad 3000 lat temu.

Fragment tekstu zapisanego pismem klinowymFragment tekstu zapisanego pismem klinowym
Źródło zdjęć: © Archiwum wykopalisk Bogazkoy
Mateusz Tomiczek

Wykopaliska archeologiczne w starożytnej stolicy imperium Hetytów - Hattussa (obecnie Bogazkoy) doprowadziły do odkrycia nieznanego nauce języka. Stanowisko archeologiczne znajduje się około 160 kilometrów na wschód od obecnej stolicy Turcji - Ankary.

W Bogazkoy na przestrzeni dziesięcioleci odkopano około 30 tys. kompletnych i fragmentarycznych tekstów zapisanych na glinianych tabliczkach. Wszystkie zostały sporządzone przez hetyckich urzędników przy pomocy obowiązującego w imperium pisma klinowego i większość zapisów obejmuje treści w starożytnym języku hetyckim, który naukowcy zdążyli już dobrze poznać.

Około 5 proc. znalezionych tekstów skrybowie hetyccy zapisali jednak w językach mniejszości etnicznych wchodzących w skład imperium. Znajdują się tam teksty w mowie takich ludów jak Luwianie, Palaianie, Hattianie czy Huryci. Według analiz naukowców wśród zapisów pojawia się też język do tej pory nieznany językoznawcom i historykom.

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

Hołownia wyzywający od "dziadków"? Deepfake robią się coraz popularniejsze

Niedawno odkryty język został przez naukowców nazwany językiem kalasmajskim, ponieważ posługiwali się nim ludzie mieszkający w obszarze imperium Hetyckiego, znanego jako Kalasma. Region ten znajdował się na północno-zachodnim krańcu imperium.

Według badaczy zapisy zostały sporządzone w językach mniejszości narodowych, gdyż dotyczyły obrzędów religijnych podbitych ludów. Prowadzi to do wniosku, że starożytni Hetyci mieli cały departament zajmujący się analizą zwyczajów religijnych swoich podbitych lenników. Ich zwyczaje mogły być potem włączane do wysoce inkluzywnego i wielokulturowego systemu religijnego imperium.

Odkrycie sugeruje, że w starożytnych archiwach kamiennych tablic można odkryć ślady innych nieznanych dotąd nauce języków. Turcja jest obszarem Bliskiego Wschodu, który w czasach starożytnych obfitował w ludy posługujące się odrębnymi od siebie językami. Język hetycki do dziś jest uznawany za jeden z najważniejszych pierwotnych języków, z którego wywodzi się wiele słów znanych we współczesnej mowie.

Wybrane dla Ciebie
Zjadła kolację i zmarła. Miała tylko 15 lat. Tragedia we Włoszech
Zjadła kolację i zmarła. Miała tylko 15 lat. Tragedia we Włoszech
Korea Północna zmienia kurs wobec Iranu. Taki plan ma Kim Dzong Un wobec USA
Korea Północna zmienia kurs wobec Iranu. Taki plan ma Kim Dzong Un wobec USA
"Słychać było trzy wybuchy". Nocny pożar w Szczecinie
"Słychać było trzy wybuchy". Nocny pożar w Szczecinie
Czy w piątek 10 kwietnia katolicy mogą jeść mięso?
Czy w piątek 10 kwietnia katolicy mogą jeść mięso?
Taka tabliczka na stoliku. Aż chwyciła za telefon
Taka tabliczka na stoliku. Aż chwyciła za telefon
Tragiczna śmierć Polaka we Francji. Bliscy wystosowali apel
Tragiczna śmierć Polaka we Francji. Bliscy wystosowali apel
"Nie drzeć się jak orangutany". Nie wytrzymali. I nagle taka odpowiedź
"Nie drzeć się jak orangutany". Nie wytrzymali. I nagle taka odpowiedź
"Nie wierzę". Ludzie przecierają oczy. Kuriozalne sceny w Poznaniu
"Nie wierzę". Ludzie przecierają oczy. Kuriozalne sceny w Poznaniu
Wyniki Lotto 05.04.2026 – losowania Multi Multi, Ekstra Pensja, Ekstra Premia, Mini Lotto, Kaskada
Wyniki Lotto 05.04.2026 – losowania Multi Multi, Ekstra Pensja, Ekstra Premia, Mini Lotto, Kaskada
Istny wysyp, są ich miliony. Leśnicy oczarowani. "Niesamowite wrażenie"
Istny wysyp, są ich miliony. Leśnicy oczarowani. "Niesamowite wrażenie"
Tysiące ton na dnie Bałtyku. "Toksyczna bomba". Naukowcy alarmują
Tysiące ton na dnie Bałtyku. "Toksyczna bomba". Naukowcy alarmują
Nagrali bociana. "Poruszający". Już blisko 100 tys. wyświetleń
Nagrali bociana. "Poruszający". Już blisko 100 tys. wyświetleń