Odkryli nieznany język. Naukowcy wydobywają pismo sprzed 3000 lat

Archeologowie odkryli w starożytnych hetyckich archiwach tablice zapisane w dotąd nieznanym języku. Znalezisko z Turcji wyciąga na światło dzienne słowa z języka, który wymarł ponad 3000 lat temu.

Fragment tekstu zapisanego pismem klinowymFragment tekstu zapisanego pismem klinowym
Źródło zdjęć: © Archiwum wykopalisk Bogazkoy
Mateusz Tomiczek

Wykopaliska archeologiczne w starożytnej stolicy imperium Hetytów - Hattussa (obecnie Bogazkoy) doprowadziły do odkrycia nieznanego nauce języka. Stanowisko archeologiczne znajduje się około 160 kilometrów na wschód od obecnej stolicy Turcji - Ankary.

W Bogazkoy na przestrzeni dziesięcioleci odkopano około 30 tys. kompletnych i fragmentarycznych tekstów zapisanych na glinianych tabliczkach. Wszystkie zostały sporządzone przez hetyckich urzędników przy pomocy obowiązującego w imperium pisma klinowego i większość zapisów obejmuje treści w starożytnym języku hetyckim, który naukowcy zdążyli już dobrze poznać.

Około 5 proc. znalezionych tekstów skrybowie hetyccy zapisali jednak w językach mniejszości etnicznych wchodzących w skład imperium. Znajdują się tam teksty w mowie takich ludów jak Luwianie, Palaianie, Hattianie czy Huryci. Według analiz naukowców wśród zapisów pojawia się też język do tej pory nieznany językoznawcom i historykom.

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

Hołownia wyzywający od "dziadków"? Deepfake robią się coraz popularniejsze

Niedawno odkryty język został przez naukowców nazwany językiem kalasmajskim, ponieważ posługiwali się nim ludzie mieszkający w obszarze imperium Hetyckiego, znanego jako Kalasma. Region ten znajdował się na północno-zachodnim krańcu imperium.

Według badaczy zapisy zostały sporządzone w językach mniejszości narodowych, gdyż dotyczyły obrzędów religijnych podbitych ludów. Prowadzi to do wniosku, że starożytni Hetyci mieli cały departament zajmujący się analizą zwyczajów religijnych swoich podbitych lenników. Ich zwyczaje mogły być potem włączane do wysoce inkluzywnego i wielokulturowego systemu religijnego imperium.

Odkrycie sugeruje, że w starożytnych archiwach kamiennych tablic można odkryć ślady innych nieznanych dotąd nauce języków. Turcja jest obszarem Bliskiego Wschodu, który w czasach starożytnych obfitował w ludy posługujące się odrębnymi od siebie językami. Język hetycki do dziś jest uznawany za jeden z najważniejszych pierwotnych języków, z którego wywodzi się wiele słów znanych we współczesnej mowie.

Wybrane dla Ciebie
Wyniki Lotto 02.01.2026 – losowania Euro Jackpot, Multi Multi, Ekstra Pensja, Ekstra Premia, Mini Lotto, Kaskada
Wyniki Lotto 02.01.2026 – losowania Euro Jackpot, Multi Multi, Ekstra Pensja, Ekstra Premia, Mini Lotto, Kaskada
Śmiertelny atak pumy w Kolorado. To pierwszy taki przypadek od lat
Śmiertelny atak pumy w Kolorado. To pierwszy taki przypadek od lat
Policjanci publikują wideo. Czy ktoś im pomoże? "Nietypowa sprawa"
Policjanci publikują wideo. Czy ktoś im pomoże? "Nietypowa sprawa"
Dopiero zaczynał karierę w policji. Spowodował wypadek. Miał 2 promile
Dopiero zaczynał karierę w policji. Spowodował wypadek. Miał 2 promile
Christian Mansell: Walka z ADHD i powrót do wyścigów
Christian Mansell: Walka z ADHD i powrót do wyścigów
Niemcy ruszyli nad Bałtyk. Ponad 30 kg. "Szaleństwo" na plażach
Niemcy ruszyli nad Bałtyk. Ponad 30 kg. "Szaleństwo" na plażach
Tak zakończyło się odśnieżanie parku w Łodzi. "Kto teraz zapłaci za naprawę?"
Tak zakończyło się odśnieżanie parku w Łodzi. "Kto teraz zapłaci za naprawę?"
Chaos na lotnisku w Australii. Pijany pasażer wbiegł na pas startowy
Chaos na lotnisku w Australii. Pijany pasażer wbiegł na pas startowy
Pod psem załamał się lód. Akcja strażaków na Kanale Żerańskim
Pod psem załamał się lód. Akcja strażaków na Kanale Żerańskim
Polak ranny w pożarze. Wieści ze Szwajcarii. MSZ informuje
Polak ranny w pożarze. Wieści ze Szwajcarii. MSZ informuje
5-latka zginęła podczas zabawy w hamaku. 41-latek usłyszał zarzuty
5-latka zginęła podczas zabawy w hamaku. 41-latek usłyszał zarzuty
Leśnicy są bezwzględni. Zakaz wstępu do lasu. "Prosimy o zrozumienie"
Leśnicy są bezwzględni. Zakaz wstępu do lasu. "Prosimy o zrozumienie"