Jesteś rannym ptaszkiem czy sową? Ta grupa jest zagrożona

Sprawdzono nawyki snu z 1981 r. Wyniki zaskakują. Naukowcy z Finlandii ocenili związek między chronotypem a śmiertelnością, oceniając dane ponad 20 tys. osób, które w 1981 r. wypełniły kwestionariusze dotyczące nawyków związanych ze snem. Wyniki są jasne.

Nocne marki mają większe ryzyko zgonuNocne marki mają większe ryzyko zgonu
Źródło zdjęć: © Getty Images | Vuk Saric
Katarzyna Chudzik

Czym jest chronotyp?

Chronotyp odnosi się do indywidualnego, wewnętrznego zegara biologicznego, który reguluje rytm dobowy organizmu. Określa on preferowane czasy aktywności i odpoczynku: chronotyp wczesny oznacza, że jesteśmy tzw. rannymi ptaszkami, chronotyp późny określa nas nieformalnie jako sowy lub nocnych marków.

Chronotyp jest uwarunkowany zarówno czynnikami genetycznymi, jak i środowiskowymi, a badania już dawno wykazały, że może wpływać na apetyt, aktywność fizyczną i temperaturę ciała.

Śmiesznie niskie ceny za sylwestra w Tajlandii. W Polsce nie do pomyślenia

Wyższe ryzyko zgonu nocnych marków

Na potrzeby badania przeanalizowano dane dotyczące 22 976 fińskich dorosłych bliźniąt, z których 42,9 proc. identyfikowało się jako "typy wieczorne" lub "typy nocne". Do czasu analizy zmarło 8728 uczestników ankiety z 1981 r.

Na podstawie wszystkich danych fiński zespół badawczy doszedł do wniosku, że osoby o późnym chronotypie częściej umierały w młodszym wieku niż ranne ptaszki. Ryzyko zgonu wynosiło 9 proc. dla osób, które określały się jako "zdecydowanie wieczorne", a aż 21 proc. dla tych "zdecydowanie nocnych".

Okazało się, że ryzyko zgonu nie jest bezpośrednio związane z chronotypem, lecz ze stylem życia: kiedy uwzględniono palenie tytoniu i spożywanie alkoholu, zwiększone ryzyko zgonu u nocnych marków nie występowało.

Nasze odkrycia sugerują, że niezależny wpływ chronotypu na śmiertelność jest niewielki lub żaden. Zwiększone ryzyko śmiertelności związane z byciem osobą wyraźnie "wieczorową" wydaje się spowodowane głównie większym spożyciem tytoniu i alkoholu – powiedział Christer Hublin, pierwszy autor badania.

Badanie nie wyjaśnia, dlaczego "sowy" częściej piją i palą, ale naukowcy sugerują, że zajęcia, które są dostępne późno w nocy, zwykle nie są najzdrowszymi wyborami. Społeczeństwo jest zorganizowane w taki sposób, że rzeczy, które dzieją się po zmroku, najczęściej nie są skorelowane z jedzeniem sałatek i ćwiczeniami fizycznymi.

Źródło artykułu: o2pl
Wybrane dla Ciebie
Auta utknęły. "Kilkadziesiąt centymetrów śniegu". Niosą się nagrania
Auta utknęły. "Kilkadziesiąt centymetrów śniegu". Niosą się nagrania
Zima nie odpuszcza. Temperatura mocno spadnie
Zima nie odpuszcza. Temperatura mocno spadnie
Dodatkowe pieniądze dla seniorów. Tylko raz w tym roku
Dodatkowe pieniądze dla seniorów. Tylko raz w tym roku
Co zrobić z choinką po świętach? Leśnicy przypominają
Co zrobić z choinką po świętach? Leśnicy przypominają
Eksperci o akcji USA w Caracas: sukces nie przesądza o losie Wenezueli
Eksperci o akcji USA w Caracas: sukces nie przesądza o losie Wenezueli
Wyniki Lotto 04.01.2026 – losowania Multi Multi, Ekstra Pensja, Ekstra Premia, Mini Lotto, Kaskada
Wyniki Lotto 04.01.2026 – losowania Multi Multi, Ekstra Pensja, Ekstra Premia, Mini Lotto, Kaskada
Polak z Wenezueli komentuje. To dzieje się na ulicach. "USA pomoże"
Polak z Wenezueli komentuje. To dzieje się na ulicach. "USA pomoże"
Zamarznięte ciało kobiety w lesie. Tragedia na Pomorzu
Zamarznięte ciało kobiety w lesie. Tragedia na Pomorzu
Tragiczny finał poszukiwań 29-latka. "Znaleziono ciało"
Tragiczny finał poszukiwań 29-latka. "Znaleziono ciało"
Jechał BMW. Policjanci wskazali na opony. Tak się wybrał w śnieżycę
Jechał BMW. Policjanci wskazali na opony. Tak się wybrał w śnieżycę
Rozpoznali 15-latkę na nagraniu. Tragiczne wieści po czterech dniach
Rozpoznali 15-latkę na nagraniu. Tragiczne wieści po czterech dniach
Zaginęła 57-latka. Nagle zadzwonił telefon. Była 2:48 w nocy
Zaginęła 57-latka. Nagle zadzwonił telefon. Była 2:48 w nocy