Wróć na

Stanisław Pietrow – człowiek, który ocalił świat przed wojną nuklearną

193
Podziel się

Podczas zimnej wojny zdarzyło się wiele sytuacji, kiedy ludzkość stawała na krawędzi ostatecznego konfliktu. Ale ten jeden raz do wystrzelenia głowic atomowych było naprawdę blisko. Brakowało już tylko decyzji człowieka stojącego na warcie. To jemu zawdzięczamy fakt, że III wojna światowa jednak nie wybuchła…

Stanisław Pietrow – człowiek, który ocalił świat przed wojną nuklearną
(iStock.com, :curraheeshutter)
bCzLgqPV

Był 26 września 1983 roku. Pułkownik Stanisław Pietrow pełnił właśnie wartę w centrum dowodzenia radzieckiego systemu wczesnego ostrzegania „Oko”. Był dowódcą zmiany. Zasiadał przy biurku w bunkrze Serpuchow-15, spoglądając na wmontowany w ścianę ekran.

W tym samym czasie NATO przeprowadzało serię manewrów pod kryptonimem „Able Archer” (ang. „Sprawny Łucznik”), a napięcie między Stanami Zjednoczonymi i Rosją osiągnęło stan krytyczny.

„W pewnym momencie system wygenerował zagadkowy sygnał, który mówił o tym, że pięć amerykańskich rakiet jest w drodze do celu” – relacjonuje Rodric Braithwaite. Pietrow ujrzał pulsujący czerwony napis „START”. Syreny alarmowe wypełniły bunkier przeraźliwym hałasem. W tej właśnie chwili los świata spoczął w rękach jednej osoby.

bCzLgqPX

Szybka decyzja

Na całe szczęście Stanisław Pietrow okazał się rozsądnym człowiekiem. Wydał rozkazy swoim podwładnym, by zapobiec panice, a następnie przeanalizował sytuację. A ta przedstawiała się następująco: najpierw ujrzał sygnał świadczący o wystrzeleniu jednego pocisku. Ten łatwo było zignorować i zrzucić na błąd nowego, jeszcze niedopracowanego systemu „Oko”.

Zgodnie z doktryną MAD (Mutual Assured Destruction, ang. Wzajemne Zagwarantowane Zniszczenie) wystrzelenie jednego pocisku było zupełnie bez sensu. Nuklearny atak powinien uderzyć jednocześnie we wszystkie strategiczne punkty na terenie wroga, niszcząc go całkowicie.

bCzLgqQd

Chwilę później ukazały się jednak cztery kolejne sygnały. W sumie pięć rakiet. Pułkownik stanął przed trudnym wyborem. Z jednej strony, by potwierdzić atak, trzeba było poczekać na wykrycie rakiet radarami naziemnymi. Jednak znalazłyby się one wówczas zdecydowanie zbyt blisko, by Rosja miała czas na reakcję.

Drugą opcją było przekazanie raportu do zwierzchników Pietrowa. To z kolei zaowocowałoby (najprawdopodobniej) kontratakiem. Nietrudno się domyślić, jak skończyłby się ten scenariusz… Ameryka, zmuszona do odpowiedzi na ostrzał, faktycznie wystrzeliłaby swoje pociski. Potem czekałby nas tylko koniec świata, nuklearna zagłada.

Można sobie wyobrazić, pod jaką presją znalazł się Stanisław Pietrow. Zaryzykował jednak i wybrał trzecią opcję – nie potwierdził ataku ze strony USA, uznając sygnały za błąd systemu. Dziś wiemy, że miał rację – i zdaniem wielu osób jego pewność siebie zapobiegła zagładzie – ale w tamtej chwili z pewnością poczuł na własnych barkach, jaki ciężar ma los całej ludzkości.

bCzLgqQe

Maszyna się myli, człowiek odpowiada

Jak się później okazało, wskazania systemu „Oko” powstały przez zaistnienie specyficznego układu satelity względem Ziemi, chmur i Słońca, którego nie przewidzieli konstruktorzy. Światło słoneczne odbiło się od obłoków wiszących nad USA, przekazując fałszywy sygnał. Cała sytuacja na szczęście nie przyniosła konsekwencji dla świata… Ale dla pułkownika był to początek poważnych problemów.

Stanisława Pietrowa poddano szczegółowym przesłuchaniom. Pochwały za szybką i trafną ocenę sytuacji szybko zmieniły się w niezbyt przyjemną reprymendę za niedokładne prowadzenie dziennika zdarzeń. Cała sytuacja poskutkowała odejściem Pietrowa ze służby.

Postać rozważnego pułkownika okazała się solą w oku wysoko postawionych wojskowych i dyrektorów przedsiębiorstw zbrojeniowych w ZSRR. Ci jeszcze niedawno utrzymywali, że „Oko” jest całkowicie sprawne, wręcz nieomylne. Otrzymywali liczne nagrody za ochronę kraju i pławili się w uznaniach. Teraz jednak okazało się, że ich urządzenie nie dość, że nie działa poprawnie, to o mały włos nie doprowadziło do nuklearnej katastrofy!

bCzLgqQf

Tymczasem o Pietrowie świat przypomniał sobie dopiero w 1998 roku, dzięki publikacji wspomnień generała Jurija Wotincewa. Okazało się, że pułkownik żyje. Niechętnie opowiedział o pamiętnej nocy z 1983 roku i z miejsca stał się sławnym człowiekiem (co nie przełożyło się niestety na warunki, w jakich mieszkał).

Na cichego, „wyklętego” bohatera posypały się nagrody: World Citizen Award, odznaczenie Organizacji Narodów Zjednoczonych, Niemiecka Nagroda Mediów oraz pokojowa nagroda „Dresden-Preis”. Mimo to wciąż powtarzał, że bohaterem w istocie nie jest, ponieważ wykonywał jedynie swoje obowiązki. Zmarł w 2017 roku w wieku 77 lat.

Bibliografia:

  1. Braithwaite, R., Armagedon i paranoja. Znak Horyzont, Kraków, 2019.
  2. Hoffman, D., I had a funny feeling in my gut. Washington Post Foreign Service, 1999.
  3. Pry, P., War Scare: Russia and America on the Nuclear Brink. Praeger, Westport, 1999.

Autor: Michał Procner - dziennikarz, publicysta, autor tekstów popularnonaukowych i beletrystyki. Absolwent Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu i Uniwersytetu Wrocławskiego. Pasjonat historii naturalnej.

bCzLgqQg

Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl.

bCzLgqQy
KOMENTARZE
(193)
gość
8 miesięcy temu
Najczęściej tak jest, cichy bohater umiera, a Ci którzy nie zasłużyli pławią się w luksusie. Może chociaż o Rodzine Stanisława Pietrowa niech pamiętają .
misio-parasol
8 miesięcy temu
wyobraźcie sobie szajbusa antoniego na jego miejscu, ziemia już by nie istniała
antoniusz
8 miesięcy temu
Dziś przy napiętych stosunkach z Rosją i USA oraz Chinami takich Pietrowów może braknąc.możemy się tylko modlić tylko jeszcze nie bardzo wiemy do kogo o uniknięcie zagłady nuklearnej .
bCzLgqQz
pol
8 miesięcy temu
Chwała Ci Pułkowniku!!! i dziękujemy bo pamiętamy tamte czasy.....
Rozsądna
8 miesięcy temu
Nich mi ktoś wytłumaczy, dlaczego władcy tego świata mają chęć zniszczyć życie ludzi na Ziemi? Może przetrwają w swoich bunkrach, ale wyjdą na świat, w którym będzie panowała albo wysoka radioaktywność albo zima nuklearna. Chyba tylko w imię swojej głupiej buty.
Najnowsze komentarze (193)
Ed
7 miesięcy temu
Chwała bohaterowi
pastel
7 miesięcy temu
A to nie Antonio z Dżarosławem uratowali Świat...????
U nas już str...
7 miesięcy temu
teraz mamy niestabilnych psychicznie oficerów na wylizanych wysokich stołkach. Dla kariery zastrzelą nawet własną matkę.
BartUK
7 miesięcy temu
Nie dzięki niemu żyjemy. Można napisać że rosyjski system nas prawie zabił...
srodowiskowe ...
7 miesięcy temu
moze podobnie dzialaja wzajemne sygnaly pola wizji dwoch oczu i dwoch polkul neuronowego mozgu oraz perceptronowego intelektu i refleksologicznych sieci
Gordon
7 miesięcy temu
A na zdjęciu admirał Wasilij A. Archipow - brawo autorze!
Adat
7 miesięcy temu
Przecież to normalne zachowanie każdy rozsądny człowiek na stanowisku by się tak zachował przecież ruskie sprzęty to jest jeden wielki złom i pomyłka
Anty.ż
7 miesięcy temu
Prawdopodobnie system dobrze odczytał sygnały, ży...usa zawsze lubieli prowokować a później odwrócić kota ogonem
bCzLgqQr
Janek Polak
7 miesięcy temu
[*] świeczka dla bohatera. Jeśli naprawdę tak było, znaczy.
sa
7 miesięcy temu
fajny facet, podobny do młodego Damięckiego
ala
7 miesięcy temu
nie ma co się bać wojny nuklearnej ani Risji mamy pomnik największego bohatera spiega CIA żyda z pochodzenia kuklinowskiego vel kuklinskiego ten pomik nas ocali i obroni
stefan
7 miesięcy temu
co za brednie piszecie , to Kukiliński świat uratował ocalił a Polskę by zbombardował amarykańskimi rakietami , To on dla pieniędzy przekazł USA plany romieszczenia naszych jednostek i systemów obrony . Tylko dzięki rozwadze przywódców USA taki atak na Polskę nigdy nie nastapił . Amerykanie go wysłuchali a potem olali przypłacił to stratą syna i osamotnieniem
memo
7 miesięcy temu
To nie kraje slowianskie to banda zlodziej psychopatow i mordercow siedzaca nam na glowie jako rzad wybierajacy sie sam
gobipol_press
7 miesięcy temu
nie jest do konca tak. 23 lipca 1988 roku przekroczylam granice najpierw Polski, nastepnie,Niemiec (mur berlinski) , a nastepnie - Francja. Nie bylo latwym przemycac wojskowe mapy przez tunel muru berlinskiego . Nie bylo latwym przekonac spoleczenstwo francuzkie. Xenia
...
Następna strona
Wystąpił problem z wyświetleniem strony Kliknij tutaj, aby wyświetlić